PURA YAWAKARIBISHA WAWEKEZAJI KATIKA VITALU VYA MAFUTA NA GESI

Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Udhibiti Mkondo wa Juu wa Petroli (PURA), Mhandisi Charles Sangweni, amesema kuwa sekta ya mafuta na gesi asilia nchini Tanzania ina fursa kubwa na zenye mvuto kwa uwekezaji, hivyo kuwahimiza wadau mbalimbali wa sekta hiyo kuchangamkia fursa zilizopo.

KANDA YA NYANDA ZA JUU KUSINI KUNUFAIKA NA HUDUMA ZA METROLOJIA

SHIRIKA la Viwango Tanzania (TBS) limezindua huduma za Maabara ya Metrolojia katika Kanda ya Nyanda za Juu Kusini, hatua inayotarajiwa kuongeza upatikanaji wa huduma za ugezi kwa haraka, kwa ufanisi na kwa gharama nafuu zaidi kwa wadau wa ukanda huo.

USHINDANI WA HAKI WAFUNGUA MILANGO YA UWEKEZAJI TANZANIA

SERIKALI imeendelea kuweka mazingira rafiki kwa wawekezaji kupitia kuimarisha sera za ushindani wa haki zinazosaidia biashara kushindana kwa uwazi, kuongeza ubunifu na kuwalinda walaji.

TANZANIA YATOA SOMO KWA NCHI ZA SADC KUHUSU USIMAMIZI WA MAAFA

Na Mwandishi Wetu, Zimbabwe

Tanzania imeendelea kung’ara katika ukanda wa Kusini mwa Afrika baada ya kutajwa kuwa miongoni mwa nchi zinazoongoza kwa mifumo madhubuti ya usimamizi wa maafa, hatua inayozifanya nchi nyingine wanachama wa Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC) kujifunza kupitia uzoefu wake.

Hayo yameelezwa na Naibu Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Mhe. Kaspar Mmuya wakati akimwakilisha Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu anayeshughulikia masuala ya Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu, Mhe. Balamagamba Kabudi wakati wa Mkutano wa Sita wa Kawaida wa Kamati ya Mawaziri Wanaohusika na Usimamizi wa Maafa kwa nchi wanachama wa SADC unaofanyika mjini Masvingo, Zimbabwe.

Amesema Tanzania imefanikiwa kuimarisha mifumo ya kuzuia, kupunguza madhara, kujiandaa na kurejesha hali baada ya maafa kutokana na uwekezaji mkubwa uliofanywa katika sekta ya uratibu wa maafa nchini.

Kwa mujibu wa Mhe. Mmuya amesema moja ya mafanikio makubwa ni kuanzishwa kwa Kituo cha Ufuatiliaji wa Mwenendo wa Majanga na Tahadhari ya Mapema (National Emergency Operation and Communication Center Situation Room), ambacho kinafanya kazi saa 24 kila siku kufuatilia na kuchambua taarifa za majanga.

“Kwa kupitia kituo hiki, Serikali imeweza kupata taarifa za mapema kuhusu majanga yanayoweza kutokea, kufanya uchambuzi wa madhara na kuweka mikakati ya haraka ya kukabiliana nayo,” alisema Mhe Mmuya

Aliongeza kuwa matumizi ya teknolojia ya kisasa katika ukusanyaji na uchambuzi wa takwimu za wakati halisi yamechangia kuongeza ufanisi wa maamuzi na kurahisisha utoaji wa taarifa rasmi kwa wananchi kuhusu namna ya kujiandaa dhidi ya maafa.

“Tunatumia takwimu za sasa na za zamani kutabiri hatari zinazoweza kujitokeza, jambo ambalo linaisaidia Serikali kupanga kwa usahihi hatua za kurejesha hali na kuendelea kulinda maisha ya wananchi,” alisisitiza.

Aidha, aliwaalika wajumbe kutoka nchi wanachama wa SADC kutembelea Tanzania ili kujionea namna mifumo hiyo inavyofanya kazi pamoja na ubunifu unaotumika katika usimamizi wa maafa.

Mkutano huo wa siku nne umezikutanisha nchi 16 wanachama wa SADC pamoja na wataalamu wa kitaifa na mashirika ya kimataifa kujadili utekelezaji wa programu za kikanda za usimamizi wa maafa na namna ya kuimarisha ushirikiano wa kikanda.

Pamoja na mambo mengine, mkutano huo unatarajiwa kuwa jukwaa muhimu kwa mawaziri na washirika wa maendeleo kujadili uwekezaji katika sekta ya usimamizi wa maafa kwa lengo la kujenga ustahimilivu wa kikanda dhidi ya majanga mbalimbali yanayoendelea kujitokeza duniani.

TANZANIA YAKAMILISHA MFUMO WA KUREJESHA HALI BAADA YA MAAFA

Na Mwandishi Wetu - Masvingo, Zimbabwe.

TANZANIA imekamilisha maandalizi ya Mfumo wa Taifa wa Kurejesha Hali Baada ya Maafa, hatua inayolenga kuimarisha uwezo wa Taifa kukabiliana na athari za majanga yanapotokea.

Mfumo huo unatajwa kuwa sehemu ya mkakati mpana wa Tanzania wa kukabiliana na ongezeko la maafa yanayochangiwa na mabadiliko ya tabianchi, huku ukitoa mwongozo wa hatua za haraka za kurejesha huduma za kijamii, miundombinu muhimu pamoja na shughuli za kiuchumi katika maeneo yaliyoathirika.

Hayo yameelezwa na Naibu Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Mhe. Kaspar Mmuya akimwakilisha Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu) Mhe. Prof. Palamagamba Kabudi katika Mkutano wa Sita wa Kawaida wa Kamati ya Mawaziri wenye dhamana ya Usimamizi wa Maafa katika nchi wanachama wa Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC) uliofanyika Mei 11 hadi 14 mjini Masvingo, Zimbabwe.

Alisema mfumo huo umezingatia matumizi ya mifumo ya kisayansi na teknolojia ili kupata taarifa sahihi na za haraka kuhusu madhara ya maafa.

“Mfumo huu utawezesha tathmini ya uharibifu na madhara kwa kutumia mifumo ya kisayansi na teknolojia ili kubainisha kwa haraka hasara katika sekta za uzalishaji wa kiuchumi, miundombinu, huduma za kijamii na sekta mtambuka,” alisema Mhe. Mmuya.

Kwa mujibu wa Mhe.Mmuya, mfumo huo pia umeweka utaratibu wa kuwa na mpango jumuishi wa kurejesha hali katika sekta zilizoathirika huku ukitaka madhara ya maafa kuzingatiwa katika mipango na bajeti za maendeleo za taifa na mamlaka za chini.

Katika hatua nyingine, alisema Tanzania imezindua Mwongozo wa Taifa wa Ugharamiaji wa Maafa wa mwaka 2025 unaolenga kupanua wigo wa upatikanaji wa fedha kwa ajili ya usimamizi wa maafa na shughuli za kurejesha hali kupitia vyanzo vya ndani na nje ya nchi.

“Miongozo hii inaonesha dhamira ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya kuweka mazingira rafiki ya kisera na kimkakati pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kikanda, kimataifa na sekta binafsi katika usimamizi wa maafa,” alisema

Kwa mujibu wa Mmuya, Tanzania imewekeza katika mifumo himilivu ya chakula na kilimo kutokana na mchango mkubwa wa sekta hiyo katika uchumi wa nchi na ajira kwa wananchi wengi wa ukanda wa kusini mwa Afrika.

Alieleza kuwa kupitia dhana ya Jenga Kesho iliyo Bora (BBT), serikali inaendelea kuwekeza katika matumizi ya teknolojia, taarifa za hali ya hewa, ujenzi wa miundombinu inayozingatia vihatarishi vya majanga pamoja na kuimarisha huduma za kijamii katika maeneo yaliyoathirika.

“Tunaamini ushirikiano wa kikanda na kimataifa ukitekelezwa kwa kuzingatia vipaumbele vya kitaifa utaongeza kasi ya kugeuza hatari za maafa kuwa fursa ya kuimarisha ustahimilivu wa kikanda,” alieleza

Tanzania pia imezialika nchi wanachama wa SADC kutembelea nchini humo kwa ajili ya kubadilishana uzoefu katika maeneo mbalimbali, ikiwemo matumizi ya teknolojia katika usimamizi wa maafa, mifumo ya tahadhari ya mapema, usimamizi wa takwimu pamoja na ujenzi wa Kituo cha Taifa cha Usimamizi wa Maafa kinachotarajiwa kuwa kituo cha umahiri katika ukanda wa SADC mara kitakapokamilika.

=MWISHO=

WANAWAKE NI NGUZO MUHIMU YA MAPATO NA UCHUMI WA TAIFA -CPA CASTO

 Na Oscar  Assenga Tanga

Jukwaa la Wanawake na Kodi limefanyika leo Jijini Tanga huku ikielezwa ni hatua muhimu inayodhihirisha dhamira ya kuendeleza usawa wa kijinsia na kukuza uchumi shirikishi nchini.

Akizungumza wakati akifungua Jukwaa hilo Meneja wa Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) Mkoa wa Tanga, CPA Casto John, alisema ni dhamira ya dhati ya kujenga mfumo wa kodi unaoshirikisha makundi yote ya jamii, hususan wanawake ambao ni nguzo muhimu ya uchumi wa Taifa.

Alisema takwimu zinaonesha wanawake wanachangia kwa kiwango kikubwa katika shughuli mbalimbali za kiuchumi zikiwemo biashara ndogondogo, kilimo, huduma, viwanda vidogo pamoja na biashara za kati na kubwa.

Kwa mujibu wa takwimu za mwaka 2024/2025, wanawake nchini, wakiwemo wa Mkoa wa Tanga, wanakadiriwa kushiriki katika nguvu kazi kwa asilimia 80, huku wakimiliki asilimia 54 ya biashara ndogo, za kati na kubwa.

“Bila ushiriki wa wanawake, juhudi za kuongeza wigo wa walipa kodi na kuongeza mapato ya ndani haziwezi kufikia malengo yaliyokusudiwa,” alisema CPA Casto John.

Alifafanua kuwa TRA imeanzisha Jukwaa hilo maalumu kwa lengo la kutoa elimu sahihi ya kodi, kusikiliza changamoto za wanawake wafanyabiashara, kujenga ushirikiano wa karibu pamoja na kuhamasisha ulipaji wa kodi kwa hiari na kwa wakati.

Aidha, alisema TRA imejikita katika kuboresha huduma kwa kuzingatia ushirikishwaji, uwazi, weledi na urahisi wa upatikanaji wa huduma. Aliongeza kuwa elimu ya kodi na mahusiano bora ni msingi muhimu wa kuongeza utii wa kodi.

Kupitia jukwaa hilo, wanawake watapata nafasi ya kupata ushauri kuhusu masuala ya kodi, kujifunza fursa mbalimbali pamoja na kuelewa wajibu wao wa kikodi.

“Tunataka mwanamke ajisikie salama, aheshimiwe na ashiriki kikamilifu katika mfumo wa kodi bila hofu wala kikwazo chochote,” alisema.

CPA Casto John alisisitiza kuwa kodi ndiyo injini ya maendeleo ya Taifa kwani mapato yake yanagharamia huduma muhimu kama elimu, afya, barabara, maji safi na miradi mingine ya kimkakati.

“Kila mwanamke anayelipa kodi anakuwa mshirika wa moja kwa moja wa Serikali katika kujenga Tanzania yenye uchumi imara na huduma bora kwa wananchi wake,” aliongeza.

Pia aliwataka wanawake kutumia jukwaa hilo kujifunza, kuuliza maswali na kuwa mabalozi wa utamaduni wa kulipa kodi katika jamii zao.

Aidha, aliwataka wadau wa sekta mbalimbali pamoja na taasisi za kifedha kuendelea kushirikiana na TRA katika kuwawezesha wanawake kukuza biashara zao kwa kuzingatia misingi ya kikodi.

Kwa upande mwingine, aliwahimiza wanawake wafanyabiashara kujisajili katika mfumo wa kodi na kutekeleza wajibu wao kwa hiari na kwa wakati.

“Kulipa kodi si wajibu wa kisheria tu, bali ni mchango wa moja kwa moja katika kujenga Taifa. Wanawake wakisimama kiuchumi, familia na jamii vinaimarika,” alisema.

Katika hatua nyingine, alisisitiza umuhimu wa kutumia mipaka rasmi ya biashara kwa wafanyabiashara wanaovuka mipaka kupitia maeneo ya Horohoro na Pangani, huku akiwataka kuachana na biashara za magendo na matumizi ya njia zisizo rasmi.

Naye Naibu Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Wafanyabiashara nchini, JW Ismail Masound, alisema jukwaa hilo lina umuhimu mkubwa kutokana na malengo ya Dira ya Taifa ya mwaka 2050 ambapo sekta binafsi inatarajiwa kuwa mhimili mkubwa wa ukuaji wa uchumi.

Alisema majukwaa hayo yanasaidia kuwawezesha wanawake na wafanyabiashara kufikia malengo ya maendeleo ya Taifa kwa kuongeza ushiriki wao katika shughuli za kiuchumi.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Jukwaa la Wanawake Mkoa wa Tanga (TWCC), Aziza Ramadhani, alisema jukwaa hilo litawasaidia wanawake kuelewa umuhimu wa kulipa kodi katika kukuza uchumi wa Mkoa wa Tanga na Taifa kwa ujumla.

“Hivyo ni wajibu wetu kuhakikisha Mkoa wa Tanga unalipa kodi kutokana na umuhimu wake kwa maendeleo ya jamii,” alisema.

Aliongeza kuwa jukumu la jukwaa hilo ni kuwaunganisha wanawake wa Mkoa wa Tanga ili kuwapa nafasi ya kujifunza, kushirikiana na kupata fursa mbalimbali za kiuchumi ndani na nje ya mkoa huo.

Aidha, alisema wamekuwa wakitoa mafunzo mbalimbali ikiwemo kuanzisha mashamba darasa kwa vijana wa kiume na wa kike, huku akiwakaribisha wanawake wajasiriamali kushiriki katika shughuli za maendeleo zinazochangia ukuaji wa uchumi wa Mkoa wa Tanga na Taifa kwa ujumla.

MIKOA YA KANDA ZIWA YAFIKIWA NA ELIMU UFUATILIAJI NA TATHIMINI KWA UTEKELEZAJI WA MIRADI YA MAENDELEO

      

Na Mwadishi wetu- Mwanza

Serikali ya Awamu ya Sita, inayoongozwa na Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, imeendelea kuchukua hatua thabiti za kuimarisha mifumo ya usimamizi wa utendaji na uwajibikaji kwa kutoa Elimu Tathimini na Ufuatiliaji kwa Wataalam wa serikali ili kuleta maendeleo wananchi. 

Katika  juhudi hizo, viongozi na wataalam kutoka Mamlaka za Serikali za Mitaa wamekutana  leo tarehe 14 Mei, 2026 Mkoani Mwanza katika kikao kazi maalum kilichojumuisha Mikoa ya Mwanza, Kigoma, Geita, Simiyu, Kagera, Shinyanga na Marakwa lengo kuu ni kujadili na kuimarisha utekelezaji wa Mwongozo Jumuishi wa Ufuatiliaji na Tathmini.

RC MTWARA AELEZA MANUFAA YA MFUMO WA STAKABADHI ZA GHALA KWA UCHUMI WA WAKULIMA

Mkuu wa Mkoa wa Mtwara, Mhe. Kanal Donald Msengi, amewashauri Viongozi wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kuwahimiza wakulima kutumia Mfumo wa Stakabadhi za Ghala ili kuleta mabadiliko chanya kiuchumi na kuongeza tija katika uzalishaji wa mazao.

Akizungumza  wakati wa Mafunzo ya Mfumo wa Stakabadhi za Ghala kwa Viongozi wa Chama na Serikali kutoka mkoa wa Dodoma yaliyofanyika mkoani Mtwara, Kanal Msengi amesema mfumo huo umeleta mafanikio makubwa kwa vyama vya ushirika mkoani humo kwa kuviwezesha kuwa imara kiuchumi. Ameeleza kuwa kupitia mfumo huo, vyama vimefanikiwa kufanya uwekezaji mbalimbali ikiwemo ujenzi wa maghala, ununuzi wa magari, uanzishaji wa viwanda pamoja na kuchangia huduma za kijamii kama elimu, afya na maji.

“Ni muhimu viongozi mkatumia nafasi zenu kuwahamasisha wakulima na wanaushirika kutumia mfumo huu, kwani umeleta manufaa makubwa na una uwezo wa kuleta mageuzi chanya kwa sekta ya kilimo,” amesema Kanal Msengi.

Naye Kaimu Mrajis Msaidizi wa Mkoa wa Mtwara, Robert Nzunza, amebainisha hatua muhimu za mchakato wa stakabadhi za ghala kuwa ni pamoja na maandalizi ya msimu wa mauzo, ukusanyaji wa mazao ghalani, usafirishaji wa mazao kwenda ghala kuu, mapokezi ya mazao, mauzo kupitia minada ya mtandao, malipo ya fedha kupitia vyama vikuu (Unions), malipo kwa wakulima na wadau, pamoja na utoaji wa mizigo ghalani.

Kwa upande wake Mkuu wa msafara huo ambaye pia ni Mjumbe wa Halmashauri Kuu ya CCM Taifa kutoka mkoa wa Dodoma, Donald Mejetii, amesema kuwa mafunzo hayo yatawasaidia kuwajengea uwezo viongozi hao ili waweze kuwahamasisha wakulima wa Dodoma kutumia mfumo huo kwa tija zaidi.

Viongozi wa Chama na Serikali kutoka mkoa wa Dodoma wapo mkoani Mtwara kwa ziara ya kujifunza Mfumo wa Stakabadhi za Ghala katika vyama vya ushirika na namna unavyoweza kuinua kipato cha mkulima. Katika ziara hiyo pia wametembelea Chama Kikuu cha Ushirika cha MAMCU LTD pamoja na Chama cha Msingi Mayanga AMCOS.

TANZANIA NA KENYA KUHARAKISHA UTEKELEZAJI MIRADI YA KUUNGANISHA NJIA ZA UMEME

Tanzania na Kenya zimekubaliana kuharakisha utekelezaji wa miradi mbalimbali ya njia za umeme zinazounganisha gridi za nchi hizo mbili pamoja na kuboresha mifumo ya usafirishaji wa umeme ili kuimarisha usalama wa nishati, kuongeza uhakika wa upatikanaji wa umeme na kukuza biashara ya umeme katika ukanda wa Afrika Mashariki.


Makubaliano hayo yamefikiwa baada ya Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati anayeshughulikia Umeme na Nishati Jadidifu, Mhandisi Felchesmi Mramba, kufanya mazungumzo na Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Mafuta wa Kenya, Bw. Alex Wachira, jijini Nairobi, Kenya.

Mazungumzo hayo yalijikita katika kuimarisha ushirikiano katika sekta ndogo ya umeme na nishati jadidifu, hususan biashara ya umeme, utekelezaji wa miradi ya uunganishaji wa gridi za umeme pamoja na maboresho ya mifumo ya usafirishaji na usambazaji wa umeme kati ya Tanzania na Kenya.


Viongozi hao pia walijadili hatua mbalimbali za kuimarisha biashara ya umeme katika ukanda wa Afrika Mashariki kupitia Umoja wa Soko la pamoja la Kuuziana Umeme na Kuimarisha Mifumo ya Gridi-Eastern Africa Power Pool (EAPP).


Sambamba na hilo, Makatibu Wakuu hao walisisitiza umuhimu wa kuongeza wigo wa njia za usafirishaji umeme zitakazounganisha nchi hizo mbili kupitia maeneo ya Namanga, Lungalunga, Loitoktok na Isibania/Sirari.


Aidha, kikao hicho kilijadili pendekezo la kuanzishwa kwa mfumo wa Ring Circuit utakaojumuisha njia za Ibadakuli – Masaka, Ibadakuli – Kilgoris na Kilgoris – Masaka kwa lengo la kuongeza uthabiti wa gridi za umeme na kuimarisha biashara ya umeme kati ya Tanzania na Kenya.

Katika hatua nyingine, Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Mafuta wa Kenya, Bw. Alex Wachira alieleza kuwa nchi hiyo imejipanga pia katika uwekezaji wa miundombinu ya gesi asilia kwa lengo la kuimarisha upatikanaji wa nishati hiyo nchini humo, pia kuongeza ushirikiano wa kikanda katika sekta ya nishati.

Aidha, Kenya ilieleza uzoefu wake katika biashara ya umeme wa kikanda, ikibainisha kuwa inaendelea kupokea umeme kutoka Ethiopia kupitia mikataba ya biashara ya umeme ya kikanda, ambapo kiwango cha umeme hupungua na kuongezeka kulingana na mahitaji, huku kikifikia takriban megawati 100 katika vipindi vya kawaida.


Hatua hiyo imeelezwa kusaidia kuimarisha uthabiti wa mfumo wa umeme nchini Kenya.


Kikao hicho kilihudhuriwa na viongozi na wataalam mbalimbali kutoka Wizara za Nishati za Tanzania na Kenya pamoja na taasisi za sekta ya umeme zikiwemo TANESCO, KETRACO na KPLC.

KAMATI YA BUNGE:SEKTA YA VIWANDA NA BIASHARA NI MHIMILI WA UCHUMI

Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Viwanda, Biashara, Kilimo na Mifugo imeipongeza Wizara ya Viwanda na Biashara pamoja na taasisi zake kwa utekelezaji mzuri wa majukumu yake, huku ikizitaka kuongeza kasi ya utekelezaji wa mikakati ya kukuza uchumi wa taifa.

Pongezi hizo zimetolewa jijini Dodoma na Mwenyekiti wa Kamati hiyo, Deodatus Mwanyika (picha ya kwanza), wakati wa kikao cha tathmini ya utekelezaji wa shughuli za wizara kupitia taasisi zake ambazo ni Shirika la Viwango Tanzania (TBS), Tume ya Ushindani Tanzania (FCC), Wakala wa Vipimo (WMA) na Wakala wa Usajili wa Biashara na Leseni (BRELA). Mwanyika amesema juhudi zinazofanywa na wizara hiyo zimeanza kuleta matokeo chanya katika kuimarisha mazingira ya biashara na uzalishaji nchini. Aidha, ameielekeza wizara kuongeza nguvu katika mapambano dhidi ya bidhaa bandia na hafifu zinazoingia sokoni, akieleza kuwa bidhaa hizo husababisha hasara kwa wazalishaji wa ndani na kuhatarisha afya pamoja na usalama wa watumiaji. Pia ameagiza hatua kali kuchukuliwa dhidi ya matumizi ya vipimo visivyo sahihi katika biashara, hususan lumbesa, ambalo limekuwa likilalamikiwa na wananchi katika maeneo mbalimbali nchini kutokana na matumizi ya vipimo visivyo rasmi. Kwa upande wake, Naibu Waziri wa Viwanda na Biashara, Dennis Londo, amesema wizara imepokea maelekezo na ushauri uliotolewa na kamati hiyo na kuahidi kuyafanyia kazi kwa lengo la kuboresha huduma na kuongeza ufanisi katika sekta ya viwanda na biashara nchini. Naye Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Viwango Tanzania (TBS), Ashura Katunzi, pamoja na viongozi wengine wa taasisi zilizo chini ya wizara hiyo, wamesema wanaendelea kuchukua hatua mbalimbali za kuimarisha usimamizi wa bidhaa na huduma nchini. Hatua hizo ni pamoja na kufanya operesheni maalumu za ukaguzi wa bidhaa bandia na kutoa elimu kwa wafanyabiashara kuhusu matumizi sahihi ya vipimo vinavyotambulika kisheria.