Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde (Mb), akiongozwa na Mkuu wa Wilaya ya Ngorongoro, Mhe. Luteni Kanali Robert Augustino Kakomangile, kuangalia eneo linalopendekezwa kuwekwa Kituo cha kutoa huduma za Forodha, katika Kijiji cha Njoroi, Kata ya Ololosokwan, Tarafa ya Loliondo Mkoa wa Arusha katika mpaka wa Tanzania na Kenya.
By: PMO–RALG, Arusha
The Minister of State in the Prime Minister’s Office responsible for Regional Administration and Local Government (PMO-RALG), Prof. Riziki Shemdoe, has emphasized that sustainable peace and security depend on integrating socio-economic development with security strategies, stressing that investment in national security institutions must be matched by investment in local government authorities.
Prof. Shemdoe delivered the message on October 8, 2026, when delivering a lecture on Integrating Socio-Economic Development for Sustainable Peace and Security in the United Republic of Tanzania and Africa” to military officers attending the Tanzania People’s Defence Force (TPDF) Command and Staff College in Arusha.
He explained that security begins at the local level, where government institutions interact directly with citizens. He noted that local government authorities play a critical role in delivering essential public services, addressing citizens’ grievances and identifying emerging tensions at an early stage before they escalate into conflicts.
The Minister further described grievance redress mechanisms as early warning systems for conflict prevention, explaining that resolving a grievance at the district level can prevent a dispute from escalating into a conflict that requires the intervention of security institutions.
On the inclusion of women and young people, Prof. Shemdoe stressed that meaningful participation must go beyond symbolic representation to encompass access to credit, skills development and markets. He noted that these economic opportunities give practical effect to the commitments contained in relevant resolutions while promoting inclusion and stability.
Addressing decentralization, he emphasized that it must involve adequate fiscal resources and accountability, rather than administrative responsibilities alone. He explained that local government authorities need their own revenue sources to fulfil their responsibilities, while citizens must be able to see how public funds are spent. He also highlighted digital revenue collection and financial management systems as important components of the national security architecture.
Prof. Shemdoe also identified land governance and food security as essential measures for preventing conflicts. He emphasized that village land-use plans, pasture development and adequate food production can help resolve potential disputes over land and natural resources before they escalate into violence.
Concluding his presentation, Prof. Shemdoe underscored the importance of ensuring that development reaches all citizens, stating: “Development that reaches everyone is the strongest guarantee of peace for everyone.”
Na Ripota wa TBN, Arusha.
Sika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Mussa Azzan Zungu amesema Tanzania ipo tayari kuchangia uzoefu wake katika kuimarisha upatikanaji wa huduma za mama na mtoto mchanga, afya ya uzazi, lishe na ustawi wa vijana.
Mheshimiwa Zungu ameeleza hayo Oktoba 8, 2026, wakati akitoa hotuba ya ufunguzi katika mdahalo kuhusu masuala ya afya ya mama na mtoto uliondaliwa na Serikali ya Tanzania wa wajumbe wa Mkutano wa 153 Umoja wa Mabunge Duniani.
Mkutano huo unaoendelea katika Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Arusha (AICC).
Mheshimiwa Spika amesema afya na ustawi wa wanawake, watoto na vijana ni msingi wa maendeleo ya Taifa na kwamba Tanzania inatarajia kuchangia uzoefu wake na kufanya kazi na washirika kugeuza dhamira ya kisiasa kuwa matokeo ya kudumu.
“Kila kifo kinachozuilika, kila hitaji la kiafya lisilotimizwa na kila kikwazo cha kupata huduma,kinahitaji umakini na hatua endelevu za kisiasa.
“Ndio maana Rais wangu Mhe. Rais Hassan ameweka kipaumbele cha kupunguza vifo vya wajawazito, kupunguza vifo vya watoto na idadi ya watoto wasiochanjwa hadi sifuri, si tu nchini Tanzania bali pia kuchochea hatua hizi kote barani Afrika kupitia wadhifa wake kama Kinara wa Afya ya Mama na Mtoto Barani Afrika,” amesema.
Amesema Bunge lina jukumu la kuendeleza sheria, kuhakikisha fedha za kutosha zinatengwa na kusimamia utekelezaji kuhakikisha rasilimali zinafika kwenye huduma za mstari wa mbele na kwa jamii.
“Kipaumbele chetu kiwe kwenye upatikanaji sawa wa huduma, ikiwemo huduma za mama na mtoto mchanga, afya ya uzazi, lishe, na afya na ustawi wa vijana.
“Kupitia Mtandao huu, tunaweza kujifunza kutoka kwa kila mmoja, kuimarisha uwajibikaji wa kibunge na kuendeleza hatua za vitendo katika nchi zetu.
Kwa upande wake Mshauri wa Rais anayeshughulikia masuala ya afya, ustawi wa jamii, wanawake na watoto, Ummy Mwalimu aliyemuwakilisha Rais Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, alisema Afrika imepiga hatua katika kupunguza vifo vya kina mama japo bado haijatosha.
Amesema vifo vya kina mama katika nchi wanachama wa Umoja wa Afrika vilipungua kwa asilimia 42 kati ya mwaka 2000 na 2023, lakini Afrika bado inachangia takribani asilimia 70 ya vifo vya kina mama duniani.
“Kwa kasi iliyopo sasa Afrika haitaweza kufikia lengo la Maendeleo Endelevu la kuwa na vifo vya kina mama 70 kwa kila vizazi hai 100,000 hadi karibu mwaka 2050,” amesema Mwalimu.
Mwenyekiti wa Kundi la Kijiografia la Afrika la IPU, Mhe. Ali Kolotou Tchaïmi amesema Wabunge wana wajibu wa kuhakikisha ahadi za afya zinawafikia wananchi wa kawaida.
Amesema watunga sheria wana jukumu la kutunga sheria, kuidhinisha bajeti na kusimamia serikali, hususan katika kulinda makundi yaliyo katika mazingira hatarishi.
Akitoa mchango wake katika mkutano huo, Spika wa Bunge la Afrika Kusini, Angela Thokozile Didiza, ametoa wito wa kuimarishwa kwa uongozi wa kisiasa, akibainisha kuwa vifo vya kina mama na chanjo za watoto bado ni changamoto kubwa za afya ya umma.
Na Mwandishi Wetu-Longido
Timu ya wataalamu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera Bunge Uratibu na Wenye Ulemavu), Mamlaka ya Hewa Tanzania TMA pamoja na Shirika la Chakula Dunia (WFP) wametoa mafunzo kuhusu tahadhari ya kukabiliana na madhara ya El niño kwa Watendaji wa Kata na Vijiji wa Halmashauri ya Wilaya ya Longido Mkoa wa Arusha.
Mafunzo hayo yamefanyika leo tarehe 08 Octoba, 2026 katika Ofisi ya Mkurugenzi wa Halmashauri ya Wilaya ya Longido ambapo mada mbalimbali kuhusu mfumo wa tahadhari, utabiri wa hali ya hewa ziliwasilishwa kwa Watendaji hao.
Kwa niaba Mkurugenzi Mtendaji wa Halmashauri ya Longido, Mkuu wa Idara ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi wa Halmashauri hiyo, Bw. Robert Urassa, wakati akifunga mafunzo hayo amewataka Watendaji hao kutoa elimu kwa wananchi juu ya uwepo wa mvua za El Niño zinazotarajiwa kunyesha hivi karibuni ili waweze kuchukua tahadhari za mapema na kupunguza athari zinazoweza kujitokeza.
"Tunashukuru kuona Longido imechaguliwa kunufaika na mafunzo haya, kwa kuwa tunatarajia kupata mvua za juu ya wastani, tunaomba Kamati za Maafa za Kata na Vijiji na Maafisa Ugani mkawafikie wananchi kwa kuwapa elimu na kuwahamasisha kuchukua tahadhari mapema ili kupunguza madhara yanayoweza kujitokeza," amesisitiza Bw. Urassa.
Akiwasilisha mada kuhusu dhana ya usimamizi wa maafa na hatua za maandalizi ya kukabiliana na madhara ya El Niño Mratibu wa Maafa kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu Bw. Roman Mushi ametoa wito kwa watendaji hao kuhakikisha wanaporejea katika maeneo yao wanatoa elimu kwa wananchi kuhusu uwepo wa mvua za El Niño na hatua stahiki za kuchukua kabla, wakatina baada ya mvua hizo ili kupunguza athari zinazoweza kujitokeza.
Nae, Mtaalamu wa Hali ya Hewa kutoka Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA), Bi. Vaileth Masaba, akiwasilisha mada kuhusu huduma zinazotolewa na TMA, aina za utabiri wa hali ya hewa, maana ya El Niño, utabiri wa msimu, utabiri wa msimu kwa Halmashuri ya Wilaya ya Longido pamoja na namna ya kusambaza taarifa za hali ya hewa kwa jamii amesisitiza umuhimu na matumizi ya taarifa za tahadhari ya awali katika kujiandaa na kukabiliana na madhara ya mvua hizo.
Mbali na hayo Shirika la Chakula Duniani (WFP) imegawa vipaza sauti kwa watendaji wa Kata 15 za Halmashauri ya Wilaya hiyo kwa lengo la kurahisisha utoaji wa elimu kwa wananchi na usambazaji wa taarifa za tahadhari ya awali kuhusu mvua hizo, aidha, Kata zilizonufaika na vipaza sauti hivyo ni Kata ya Ngereyani, Ketumbeine, Sinya, Namanga, Noondoto, Olmolog, Engarenaibor, Kimokouwa, Tingatinga, Ilorienito, Gelai Lumbwa, Gelai Meirugoi, Orbomba, Mundarara na Elang'atadapash.
Mafunzo hayo yamewakutanisha watendaji wa kata na vijiji, maafisa maendeleo ya jamii, maafisa ugani pamoja na viongozi wa dini na kimila kwa lengo la kuimarisha matumizi ya taarifa za tahadhari ya awali na kuongeza uwezo wa jamii katika maandalizi na mwitikio dhidi ya maafa yanayoweza kusababishwa na mvua za El Niño.
Arusha,
Wabunge kutoka Kundi la Kijiografia-Kisiasa la Bara la Afrika kupitia Umoja wa Mabunge ya Duniani (IPU) wameunga mkono ajenda ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, ya kuimarisha afya ya uzazi, mama, mtoto na vijana barani Afrika.
Kauli hiyo imetolewa leo jijini Arusha katika mkutano wa pembezoni wa Mkutano wa 153 wa IPU, ambapo viongozi hao pamoja na wadau wa maendeleo ya Sekya ya Afya Duniani wamejadili umuhimu wa kuimarisha sera, mifumo ya utoaji huduma, uwekezaji na uwajibikaji katika sekta ya afya.
Kiongozi wa Kundi la Kijiografia-Kisiasa la Wabunge wa Bara la Afrika kupitia IPU na Spika wa Jamhuri ya Chad Mhe. Ali Kolotou Tchaïmi, amesema wakati umefika kwa nchi za Afrika kuunganisha nguvu, kujifunza kutoka kwa kila mmoja na kuwa na agenda ya pamoja ya kuboresha afya ya mama na mtoto.
Kwa upande wake Spika wa Bunge la Afrika Kusini, Mhe. Angela Didiza, amesema Afrika inaweza kujifunza kutokana na uzoefu wa Tanzania katika kuendeleza afya ya wanawake, watoto wachanga, watoto na vijana, akisisitiza kuwa uongozi wa kisiasa una nafasi muhimu katika kuweka mazingira ya utekelezaji wa hatua za kibunge.
Spika wa Bunge la Botswana, Mhe. Dithapelo Keorapetse, amesisitiza umuhimu wa kuunganisha uwekezaji katika sekta ya afya na ufuatiliaji wa matumizi na matokeo yake.
“Uwekezaji pekee hautoshi, bado tunakabiliwa na changamoto katika matokeo ya afya, hali hii inaonesha umuhimu wa kuangalia ufanisi wa matumizi ya rasilimali” amefafanua Mhe. Keorapetse.
Akizungumza, Rais wa Umoja wa Mabunge ya Duniani (IPU), Mhe. Dkt. Tulia Ackson amesema juhudi za Rais Samia katika kuimarisha afya ya uzazi zinapaswa kuungwa mkono, huku akisisitiza kuwa bila utashi wa kisiasa na uwajibikaji wa viongozi, wataalamu wa afya na na mifumo ya afya haitoshi kuimarisha Huduma za Afya ya uzazi, mama na mtoto.
“IPU inajidhatiti kuwa mshirika wa vitendo kwa mabunge katika kuhakikisha ahadi zinatafsiriwa kuwa hatua na matokeo chanya ya kuimarisha Afya ya Uzazi, Mama na Mtoto” amesema Dkt. Tulia.
Naye Spika wa Bunge la Tanzania, Mhe. Mussa Azzan Zungu, amesema afya ya mama na mtoto ni kipaumbele cha Serikali ya Tanzania na kwamba Bunge kwa niaba ya wananchi lina wajibu wa kusimamia rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya huduma hizo.
Awali, Mshauri wa Rais kuhusu Afya ya Uzazi, Mama na Mtoto, Mhe. Ummy Mwalimu, amesema vifo vitokanavyo na uzazi barani Afrika vimepungua kwa asilimia 42 kati ya mwaka 2000 na 2023, lakini Afrika bado inachangia asilimia 70 ya vifo vya kina mama duniani.
Amesema kupitia Mpango Kazi wa Rais Samia wa Afya ya Uzazi, Mama na Mtoto Barani Afrika 2026–2030, ajenda ya Rais Samia inalenga kufikia Sifuri Tatu: sifuri ya kujifungulia nyumbani, sifuri ya vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto, na sifuri ya watoto wasiochanjwa.
📌 *Utekelezaji wa agizo la MD Twange la kukamilisha TAZA ifikapo Novemba 15, 2026*
📌 *Transfoma mbili ziko njiani kutoka Dar es Salaam, nyingine mbili zimefika Iringa*
Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam
Timu mbili za usafirishaji wa transfoma nne kubwa zimeanza safari kutoka Bandari ya Dar es Salaam kuelekea kwenye vituo vya kupoza umeme vya Mradi wa Njia ya Kusafirisha Umeme wa Msongo wa Kilovoti 400 wa Iringa–Kisada–Mbeya–Tunduma–Sumbawanga katika Mradi wa TAZA, ikiwa ni sehemu ya utekelezaji wa agizo la Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Bw. Lazaro Twange.
Timu ya kwanza inaelekea Kituo cha Iganjo mkoani Mbeya na Kituo cha Mkangamo mkoani Songwe, huku timu ya pili ikiwa na transfoma mbili ambazo tayari zimefika mkoani Iringa.
Meneja wa Mradi wa TAZA, Mhandisi Kelvin Mwasege, amesema usafirishaji huo unalenga kuhakikisha mradi unakamilika kwa wakati na kuanza kuchaji njia ya umeme kutoka Kituo cha Tagamenda Iringa kuelekea Sumbawanga kabla ya Novemba 15, 2026.
“Zoezi hili ni utekelezaji wa maelekezo ya Mkurugenzi wa TANESCO, Bw. Lazaro Twange, kuhakikisha kabla ya tarehe 15 Novemba 2026 tunachaji njia yetu ya umeme inayoanzia Kituo cha Tagamenda Iringa kuelekea Sumbawanga,” amesema Mhandisi Mwasege.
Mhandisi wa Mradi wa TAZA anayesindikiza transfoma hizo karika timu ya pili, Mhandisi Esau Magori, amesema transfoma yenye uwezo wa MVA 250 itawekwa katika Kituo cha Kupoza Umeme cha Iringa, huku yenye MVA 200 ikiwekwa katika Kituo cha Kisada.
“Hapa tuna transfoma mbili, ambapo yenye MVA 250 tutaifunga kwenye Kituo cha Kupoza Umeme cha Iringa na ya MVA 200 tutaifunga Kituo cha Kupoza Umeme cha Kisada,” amesema Mhandisi Magori.
Amesema kukamilika kwa Mradi wa TAZA kutaiunganisha Rukwa kwenye Gridi ya Taifa na kuweka mazingira ya kuunganisha mifumo ya umeme ya Tanzania na Zambia kwa ajili ya biashara ya umeme.
“Umuhimu wa huu mradi utasaidia kuunganisha Mkoa wa Rukwa kwenye Gridi ya Taifa na zaidi ya yote utakwenda kuiunganisha Tanzania na Zambia katika biashara ya kuuziana umeme,” amesema Mhandisi Magori.
Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Bw. Lazaro Twange, alitoa agizo la kukamilisha mradi huo ifikapo Novemba 15, 2026, alipokutana na wakandarasi na wasimamizi wa Mradi wa TAZA mkoani Iringa.
