HABARI

SIASA

ELIMU

Recent Posts

RAIS SAMIA AWASILI IKULU YA ENTEBE UGANDA KWA ZIARA YA KITAIFA

RAIS SAMIA AWASILI IKULU YA ENTEBE UGANDA KWA ZIARA YA KITAIFA

November 18, 2026 Add Comment

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akisalimiana na Mhe. Yoweri Kaguta Museveni, Rais wa Jamhuri ya Uganda, baada ya kuwasili katika Ikulu ya Entebbe nchini humo kwa Ziara ya Kitaifa, tarehe 18 Novemba, 2026.
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiwa amesimama pamoja na Mhe. Yoweri Kaguta Museveni, Rais wa Jamhuri ya Uganda, wakati wakipokea heshima ya wimbo wa Taifa wa Tanzania na Uganda baada ya kuwasili katika Ikulu ya Entebbe nchini humo kwa Ziara ya Kitaifa, tarehe 18 Novemba, 2026.

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akikagua Gwaride la Heshima baada ya kuwasili katika Ikulu ya Entebbe nchini Uganda kwa Ziara ya Kitaifa, tarehe 18 Novemba, 2026.

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania akisaini Kitabu cha Wageni baada ya kuwasili katika Ikulu ya Entebbe nchini Uganda, tarehe 18 Novemba, 2026.

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiwa kwenye mazungumzo na Mhe. Yoweri Kaguta Museveni, Rais wa Jamhuri ya Uganda, baada ya kuwasili katika Ikulu ya Entebbe nchini humo kwa Ziara ya Kitaifa, tarehe 18 Novemba, 2026.

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania akiongoza Ujumbe wa Tanzania kwenye mazungumzo na Ujumbe wa Uganda uliongozwa na Rais wa nchi hiyo, Mhe. Yoweri Kaguta Museveni katika Ikulu ya Entebbe, tarehe 18 Novemba, 2026.

TGNP YATAKA HALMASHAURI KUWEKA BAJETI ZA KIJINSIA KUREJESHA WANAFUNZI SHULENI

November 18, 2026 Add Comment

NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

MTANDAO wa Jinsia Tanzania (TGNP) umewataka maafisa mipango, elimu na ustawi wa jamii kutoka halmashauri mbalimbali nchini kuhakikisha wanaingiza masuala ya jinsia katika mipango na bajeti zao ili kuweka mazingira rafiki ya kuwarejesha shuleni wanafunzi waliokatisha masomo kutokana na sababu mbalimbali.

QUALCOMM YAHITIMISHA PROGRAMU YA MAKE IN AFRICA NA KUTANGAZA MSHINDI WA MFUKO WA UWEKEZAJI WA MATOKEO YA KIJAMII

November 18, 2026 Add Comment




Qualcomm Technologies, Inc. leo imetangaza kuhitimishwa kwa programu yake ya nne ya kila mwaka ya ‘Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program’, iliyofikia kilele chake kupitia hafla ya kwanza iliyofanyika ana kwa ana katika maonyesho ya ‘Africa Tech Festival’ jijini Cape Town. Qualcomm pia imetangaza mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026.

Mambo muhimu:

Programu ya mwaka 2026 ilisaidia kampuni changa kumi (startups) kutoka nchi tisa za Afrika (kampuni ya SafeSip ya Tanzania inayotoa suluhisho la maji salama linalotumia teknolojia janja kwa maeneo ya mijini na pembezoni mwa miji ilikuwa miongoni mwao), zinazotengeneza suluhisho zinazotumia akili mnemba (AI) inayounganishwa na mifumo halisi (embodied AI) na teknolojia ya kompyuta inayochakata taarifa karibu na chanzo chake (edge computing), katika sekta za kilimo, ufugaji wa samaki, usafiri wa kielektroniki, usafishaji wa maji na upatikanaji wa huduma kwa watu wenye mahitaji maalum.


Qualikeeper Investments Ltd (Zambia) imechaguliwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026, kwa kutambua mfumo wake wa bei nafuu wa kidijitali unaounganisha akili mnemba na vifaa vya intaneti ya vitu (Edge-AIoT) kwa ajili ya ufuatiliaji na usimamizi wa mifugo, unaojulikana kama ‘StocKeeper’.


Maombi ya kujiunga na programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka 2027 yamefunguliwa. Waombaji wanaweza kutembelea tovuti ya Qualcomm ili kutuma maombi.

Kilele cha Hafla hiyo kiliwakutanisha washiriki wa programu ya mwaka 2026 jijini Cape Town, ambapo waanzilishi wa kampuni hizo kutoka maeneo mbalimbali barani Afrika waliwasilisha kazi zao kama hitimisho la programu hiyo. Suluhisho zao zinahusisha teknolojia za ‘embodied AI’ na ‘edge computing’, zilizotengenezwa kwa kutumia teknolojia za Qualcomm na jukwaa la maendeleo la Arduino.

Programu hii, ambayo haihitaji washiriki kutoa hisa za kampuni zao, inalenga kusaidia kampuni changa za teknolojia barani Afrika kupitia mafunzo ya biashara, msaada wa kiuhandisi na mwongozo kuhusu haki miliki. Washiriki wa mwaka 2026 walifanya kazi kwa kutumia teknolojia za Qualcomm® na jukwaa la maendeleo la Arduino®, ikiwemo Arduino® UNO™ Q.

Kupitia L2Pro Africa na ushauri wa kitaalamu kutoka Adams & Adams, washiriki walipata msaada wa vitendo katika kulinda na kufanya ubunifu wao kuwa bidhaa au huduma zinazoweza kuuzwa kibiashara. Baada ya kukamilika kwa programu, kampuni hizo pia zitapokea fedha za kusaidia shughuli zao kiasi cha dola za Marekani 5,000, pamoja na kurejeshewa gharama za mpaka dola za Marekani 5,000 kwa ajili ya maombi kamili ya mara moja ya cheti cha matumizi (utility patent).

“Programu ya Qualcomm Make in Africa inaakisi utabiti wa mifumo ya ubunifu na uvumbuzi inayokua barani Afrika, pamoja na uwezo mkubwa na mafanikio ya kipekee ya wajasiriamali wake,” alisema Wassim Chourbaji, Makamu wa Rais Mwandamizi na Rais wa Qualcomm kwa Ulaya, Mashariki ya Kati na Afrika (EMEA), Qualcomm France S.A.R.L.

“Kwa kuwapatia fursa ya kutumia teknolojia za Qualcomm, jukwaa la maendeleo la Arduino, ushauri na msaada kutoka katika mfumo wa wadau wa teknolojia na ubunifu, tunawasaidia waanzilishi wa kampuni kubadilisha mawazo bunifu na yenye maono makubwa kuwa suluhisho zinazounganishwa na mifumo halisi zinazoweza kupanuliwa na kuleta matokeo halisi kwa jamii, kwa ufanisi na gharama nafuu za matumizi ya nishati. Kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii, tunajivunia kuunga mkono kampuni changa ambayo ubunifu wake unaonesha uwezo mkubwa wa kuboresha maisha na kuleta manufaa endelevu kwa kijamii na kiuchumi barani Afrika.”

“Kampuni changa kumi zilizoshiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu zinaonesha namna kujifunza mashine na teknolojia halisi zinavyoweza kutumika kutatua changamoto kwa vitendo katika sekta mbalimbali,” alisema Sudeepto Roy, Makamu wa Rais wa Uhandisi, Qualcomm Incorporated.

“Katika kipindi chote cha programu, kampuni hizo zimeendeleza mifumo yao ya majaribio huku zikijenga uelewa mpana zaidi kuhusu haki miliki na hatua zinazohitajika kuanzia uvumbuzi mpaka kufanikisha biashara. Maendeleo yao ni mfano wa kutia moyo unaoonesha vipaji vya kiteknolojia na ari ya ujasiriamali vinavyoibuka katika maeneo mbalimbali ya Afrika.”

Washirika kutoka serikalini na sekta binafsi pia walisisitiza umuhimu wa programu hiyo katika kuendeleza upatikanaji wa mawasiliano na uvumbuzi wa ndani barani Afrika.

“Kupitia Azimio la Abuja la mwaka 2026 kuhusu Upatikanaji wa Mawasiliano Yenye Tija kwa Afrika (2026 Abuja Declaration on Meaningful Connectivity for Africa), nchi wanachama wa Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (ATU) zimethibitisha tena dhamira yao ya pamoja ya kuharakisha ujumuishaji wa kidijitali na kuhakikisha kuwa Waafrika wote wanapata fursa ya kushiriki kikamilifu katika uchumi wa kidijitali.

“Wabunifu waliochaguliwa kushiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu wanaonesha jinsi dira hii inavyoweza kutafsiriwa kuwa matokeo halisi, kwa kutumia akili mnemba, mawasiliano ya kisasa na teknolojia nyingine zinazoibuka kutengeneza suluhisho zinazokidhi mahitaji ya ndani, zinazoshughulikia changamoto halisi na kuboresha maisha ya jamii za Afrika,” alisema Martial Dhossa, Naibu Mkurugenzi wa Mawasiliano ya Redio, Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (African Telecommunications Union – ATU).
Mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good Social Impact Fund

Mfuko wa Uwekezaji wenye Matoke ya Kijamii wa Qualcomm for Good hutoa ruzuku kwa kampuni moja changa kutoka kila kundi la washiriki wa Qualcomm Make in Africa, ili kusaidia suluhisho lenye uwezo mkubwa wa kuleta manufaa ya kijamii. Ruzuku hiyo husaidia kampuni kuendeleza na kusambaza suluhisho lake, kupima athari zake na kuongeza wigo wa utekelezaji wake.

Qualikeeper imetangazwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good wa mwaka 2026. Kampuni hiyo itapokea ruzuku ya dola za Marekani 75,000 (zaidi ya Shilingi milioni 190 za Kitanzania) ambayo haihitaji kutoa hisa za kampuni, pamoja na msaada maalum wa kiufundi ili kusaidia kupanua suluhisho lake na kuongeza manufaa yake.

“Qualikeeper imechaguliwa kwa kutambua maono yake, ubunifu na dhamira yake ya kuimarisha afya ya mifugo na maisha ya wafugaji katika jamii zinazotegemea mifugo, hususan katika mazingira yenye rasilimali chache.

“Kwa kuunganisha ubunifu wa kiteknolojia na msisitizo wa kuleta matokeo halisi, timu hiyo inaonesha uwezo wa ujasiriamali wa Afrika katika kushughulikia changamoto muhimu na kuleta thamani endelevu kwa jamii,” alisema Erica Ciaraldi, Meneja wa Masuala ya Serikali, Qualcomm Incorporated.

“Tunafurahi kutambua mafanikio yao kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good. Tunatarajia kuona namna watakavyoendelea kukuza mfumo wao wa teknolojia jumuishi wa akili mnemba (AIoT) wa ufuatiliaji wa mifugo, kufikia jamii mpya na kupanua manufaa yao barani Afrika na maeneo mengine duniani.”
Mwelekeo wa Baadaye: Programu ya Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program 2027

Kwa kuendeleza mafanikio ya programu hiyo, maombi ya kujiunga na Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program ya mwaka 2027 sasa yamefunguliwa.

Taarifa zaidi na maelezo ya namna ya kutuma maombi yanapatikana kupitia: https://www.qualcomm.com/company/locations/africa/qualcomm-make-in-africa
Kuhusu Qualcomm

Qualcomm inaendelea kufanya ubunifu wa kiteknolojia kwa lengo la kuwezesha mifumo ya kompyuta erevu kutumika kila mahali, kusaidia dunia kukabiliana na baadhi ya changamoto zake muhimu zaidi. Kwa kuendeleza uzoefu wake wa miaka 40 katika uongozi wa teknolojia na kuleta ubunifu unaobadilisha zama, kampuni inatoa wigo mpana wa suluhisho zinazotumia teknolojia zake za kisasa za akili mnemba, mifumo ya kompyuta yenye utendaji wa juu na matumizi madogo ya nishati, pamoja na uwezo wa kipekee wa mawasiliano.

Majukwaa ya Snapdragon® yanawezesha uzoefu wa kipekee kwa watumiaji, huku bidhaa za Qualcomm Dragonwing™ zikisaidia biashara na sekta mbalimbali kufikia viwango vipya vya ukuaji na mafanikio. Kwa kushirikiana na wadau wake katika mfumo wa teknolojia, Qualcomm inawezesha mabadiliko ya kidijitali ya kizazi kijacho ili kuboresha maisha, kuimarisha biashara na kuendeleza jamii.

Qualcomm Incorporated inajumuisha biashara yake ya utoaji leseni, QTL, pamoja na sehemu kubwa ya jukwaa lake la haki miliki. Qualcomm Technologies, Inc., kampuni tanzu ya Qualcomm Incorporated, pamoja na kampuni zake tanzu, husimamia takribani shughuli zote za uhandisi na utafiti na maendeleo, pamoja na sehemu kubwa ya biashara zake za bidhaa na huduma, ikiwemo biashara ya semikondakta ya QCT.

Bidhaa zenye chapa ya Snapdragon na Qualcomm ni bidhaa za Qualcomm Technologies, Inc. na/au kampuni zake tanzu. Teknolojia zilizo na cheti cha matumizi za Qualcomm zinatolewa kwa leseni na Qualcomm Incorporated. Qualcomm na Wireless Reach ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated.

Qualcomm, Snapdragon na Qualcomm Dragonwing ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated. Arduino ni chapa ya biashara au chapa ya biashara iliyosajiliwa ya Arduino S.r.l.



QualiKeeper Investments Ltd. ikipokea ruzuku ya Dola za Marekani 75,000 kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’. Ruzuku hiyo ilikabidhiwa wakati wa hafla ya kilele cha programu ya Qualcomm Make in Africa (QMIA) 2026, iliyofanyika katika Africa Tech Festival jijini Cape Town, Afrika Kusini, tarehe 17 Novemba 2026.



Katika picha (kutoka kushoto kwenda kulia): Martial Dhossa (Umoja wa Mawasiliano wa Afrika – African Telecommunications Union), Erica Ciaraldi (Qualcomm International, Inc.), Elijah Chileshe (QualiKeeper Investments Ltd.), Nicholas Katanekwa (QualiKeeper Investments Ltd.), na Elizabeth Migwalla (Qualcomm International, Inc.).

NORWAY YARIDHISHWA NA KAZI YA UTEKELEZAJI WA MIRADI YA UMEME VITONGOJINI

November 18, 2026 Add Comment


📌*Utekelezaji wa mradi wafikia asilimia 93 mkoani Lindi*


📌*Kaya 19,700  zafikiwa na kampeni ya kuhamasisha matumizi yenye tija ya umeme na nishati safi ya kupikia*


📌 *REA yaahidi kuongeza kasi ya uunganishaji wa wateja wapya mkoani Lindi*


📍Dar es Salaam 


Serikali ya Norway imeonesha kuridhishwa na kasi ya utekelezaji wa Mradi wa Kusambaza Umeme Vitongojini (Hamlet Electrification Project) pamoja na mradi wa Nishati safi ya kupikia mkoani Lindi  unaosimamiwa na Wakala wa Nishati Vijijini (REA), ambao umefikia asilimia 93 ya utekelezaji.

Pongezi hizo zimetolewa leo Novemba 18, 2026 jijini Dar es Salaam na Naibu Mkuu wa Ushirikiano (Deputy Head of Cooperation) wa Ubalozi wa Norway nchini Tanzania, Bi. Camilla Dannevig, wakati akipokea taarifa ya maendeleo ya mradi huo kutoka kwa Mkurugenzi Mkuu wa REA, Mha. Hassan Saidy.

Bi. Dannevig ameipongeza REA kwa kasi ya utekelezaji wa mradi huo unaofadhiliwa na Serikali ya Norway, akieleza kuridhishwa na hatua zilizofikiwa katika juhudi za kupanua upatikanaji wa huduma ya umeme kwenye vitongoji pamoja na mradi wa uhamasishaji wa matumizi ya nishati safi ya kupikia katika Mkoa wa Lindi.

Akizungumza wakati wa kutoa taarifa ya maendeleo ya mradi huo, Mha. Saidy ameishukuru Serikali ya Norway kwa ushirikiano na ufadhili wake, akibainisha kuwa uwekezaji huo ni kichocheo muhimu cha maendeleo ya kijamii na kiuchumi kwa wananchi wa maeneo ya vijijini.

Aidha, Mha. Saidy amesema REA itaendelea kuongeza kasi ya uunganishaji wa wateja wapya sambamba na kuimarisha kampeni za uhamasishaji ili kuhakikisha wananchi wanatumia fursa zinazotokana na upatikanaji wa umeme katika shughuli za uzalishaji mali, biashara na matumizi ya nyumbani pamoja na matumizi ya nishati safi ya kupikia.

Amefafanua kuwa kupitia programu ya kuhamasisha matumizi yenye tija ya umeme (Productive Use of Electricity – PUE) na nishati safi ya kupikia (Clean Cooking), REA imetekeleza kampeni ya nyumba kwa nyumba iliyolenga kaya 19,700, ambapo kaya zote zimefikiwa na kuhamasishwa kuunganishiwa umeme na kutumia nishati hiyo katika shughuli mbalimbali za kiuchumi na kijamii.

Vilevile, Mha. Saidy ameeleza kuwa Serikali inaendelea kuimarisha juhudi za kuhamasisha matumizi ya nishati safi ya kupikia ili kuongeza uelewa wa wananchi kuhusu umuhimu wa kutumia teknolojia rafiki kwa afya na mazingira.

Amesema hatua hiyo inalenga kupunguza matumizi ya nishati zinazochafua mazingira, kulinda afya za wananchi, kuhifadhi misitu na kuchochea matumizi endelevu ya rasilimali za nishati.


Katika hatua nyingine, Mha. Saidy ameihakikishia Serikali ya Norway kuwa REA itaendelea kusimamia kwa karibu utekelezaji wa mradi huo ili kuhakikisha unakamilika kwa wakati na wananchi wananufaika na uwekezaji uliofanyika.


Kwa upande wake, Msimamizi wa Miradi wa REA, Mha. Deogratius Nagu, amesema utekelezaji wa mradi wa usambazi wa umeme  umefikia asilimia 93, huku kazi zilizobaki zikiendelea kutekelezwa kwa lengo la kuhakikisha mradi unakamilika ndani ya muda uliopangwa. Vile Vile mradi wa uhamasishaji wa matumizi ya nishati safi ya kupikia umefikia asilimia 95.


Mradi wa kusambaza umeme  unatekelezwa na Mkandarasi M/s Derm Group (T) Ltd, unalenga kupanua upatikanaji wa huduma ya umeme katika vitongoji vya Mkoa wa Lindi, kuchochea shughuli za uzalishaji mali, kuongeza fursa za kiuchumi na kuboresha maisha ya wananchi. Vile Vile mradi wa uhamasishaji wananchi kuhusu matumizi ya nishati safi ya kupikia na matumizi ya umeme katika uzalishaji mali unatekelezwa na M/s Dar Merchant Group,


Utekelezaji wa miradi hiyo ni sehemu ya juhudi za REA za kuhakikisha huduma ya nishati inawafikia wananchi wa maeneo ya vijijini na kuwawezesha kutumia nishati hiyo kama nyenzo muhimu ya kujiletea maendeleo endelevu pamoja na matumizi ya nishati safi ya kupikia ili kuhifadhi mazingira na kuboresha afya.


Mwisho

RAIS DKT.SAMIA AONDOKA NCHINI KUELEKEA ENTEBBE NCHINI UGANDA KWA AJILI YA ZIARA YA KITAIFA

November 18, 2026 Add Comment

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiagana na Mhe. Deogratius Ndejembi, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNIA) Jijini Dar es Salaam kabla ya kuelekea Entebbe nchini Uganda kwa ajili ya Ziara ya Kitaifa ya siku mbili, tarehe 18 Novemba, 2026.



Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiagana na Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam Mhe. Albert Chalamila katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNIA) Jijini Dar es Salaam kabla ya kuelekea Entebbe nchini Uganda kwa ajili ya Ziara ya Kitaifa, tarehe 18 Novemba, 2026.

Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akisalimiana na viongozi mbalimbali baada ya kuwasili katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe nchini Uganda kwa Ziara ya Kitaifa ya siku mbili, tarehe 18 Novemba, 2026.


Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiangalia kikundi cha ngoma za asili baada ya kuwasili katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe nchini Uganda kwa Ziara ya Kitaifa ya siku mbili, tarehe 18 Novemba, 2026.




Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akiwasili katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Entebbe nchini Uganda kwa Ziara ya Kitaifa ya siku mbili, tarehe 18 Novemba, 2026.


WAZIRI MKUU:SAYANSI NA TEKNOLOJIA NGUZO YA UCHUMI SHINDANI

November 18, 2026 Add Comment

WAZIRI MKUU, Dkt. Mwigulu Nchemba amesema kuwa Tanzania inaendelea kutambua sayansi, teknolojia na ubunifu kama nguzo muhimu za mabadiliko ya kiuchumi na kijamii.

Amesema kuwa katika kuelekea uchumi shindani unaotegemea maarifa, Serikali imeweka mazingira wezeshi ya kuimarisha tafiti, ukuzaji wa teknolojia na ubunifu.


Amesema hayo leo (Jumatano, Novemba 18, 2026) kwenye maadhimisho ya kilele cha miaka 40 ya Tume ya Taifa ya Sayansi na Teknolojia (COSTECH) yaliyofanyika katika ukumbi wa mikutano wa Mlimani City.

Akielezea kuhusu mifumo ya data na uratibu, Waziri Mkuu amesema katika dunia ya leo, maendeleo ya sayansi na teknolojia hayawezi kufanikiwa pasipo uwepo wa mifumo madhubuti ya ukusanyaji, uchambuzi, uhifadhi na matumizi ya taarifa.

 


“Ninaipongeza COSTECH kwa kuanzisha na kuendeleza Mfumo wa Taifa wa Taarifa za Sayansi, Teknolojia na Ubunifu (NISSTI), ambao unaimarisha uratibu wa tafiti za kisayansi nchini na kuwezesha upatikanaji wa taarifa sahihi kwa ajili ya kufanya maamuzi.”

Amesisitiza kuwa mfumo huu unaweka msingi wa kuunganisha watafiti, taasisi za elimu ya juu, wabunifu, watunga sera na wadau wengine katika jukwaa moja la kitaifa. “Kupitia mfumo huu, Tanzania inajenga hazina ya maarifa itakayosaidia kupanga maendeleo kwa misingi ya ushahidi na takwimu sahihi.”


Akitolea mfano, Dkt. Mwigulu alisema zipo bunifu zilizofanywa na vijana ambazo zinatumika kukausha mazao bila kukata miti. “Kwa COSTECH, hii ni miaka 40 ya mafanikio yenye kuleta ufumbuzi kwenye maisha ya kila siku ya Watanzania.”

 


“Katika maeneo ya vijijini hivi sasa wanatumia mbegu zilizofanyiwa utafiti na pia wananchi wanatumia mbolea, jambo ambalo zamani lisingeweza kufanyika. Mheshimiwa Rais Dkt. Samia mwenyewe ameweka msisitizo kwenye matumizi ya sayansi na teknolojia ambapo ameanzisha Mfuko wa Samia wa Ubiasharishaji Ubunifu ili kuhakikisha matokeo ya tafiti na ubunifu yanageuzwa kuwa bidhaa, huduma na biashara zinazoweza kuleta ajira, kuongeza mapato na kukuza uchumi wa Taifa.”

 


Aidha, Waziri Mkuu ametoa wito kwa wadau wote waendelee kujenga ubia imara utakaowezesha ubunifu wa Watanzania kufikia masoko ya ndani na nje ya nchi.

Mapema, akimkaribisha Waziri Mkuu, Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Prof. Adolf Mkenda, alisema kuwa na teknolojia bila sayansi ni sawa na kumiliki shamba lakini huwezi kulilima; badala yake unategemea mtu aje alime, avune na kisha aje akugawie.


Pia, Prof. Mkenda amefafanua kuwa Tanzania inapaswa kuwa na vijana wabobezi wa sayansi na teknolojia watakaotumia ujuzi wao kwenye sekta za madini, uchukuzi, miundombinu, afya na kilimo.

 


Akiwasilisha Maazimio ya Wadau wa Sayansi na Teknolojia kuelekea utekelezaji wa Dira 2050, Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu), Dkt. Jim Yonaz, alisema wadau wamekubaliana vipaumbele vya utafiti viendane na mahitaji ya Taifa, uzalishaji, maendeleo ya watu na changamoto za jamii.

 

“Tanzania ielekeze nguvu na rasilimali katika maeneo machache ya tafiti na teknolojia yenye manufaa makubwa kwa uchumi na wananchi. Fedha za utafiti zisaidie kutatua matatizo yanayowakabili wakulima, wazalishaji na wafanyabiashara.”

 

Amesisitiza kuwa Dira ya 2050 itafikiwa pale maarifa na teknolojia zitakapoongeza uzalishaji, kufungua ajira na kuboresha maisha ya wananchi.

MZIMU WA MABAVU-SIRI YA IMANI INAYOVUTA WAGENI MAPANGO YA AMBONI TANGA

November 18, 2026 Add Comment




Kutoka Tanga hadi Kenya na Uganda, watu wazidi kumiminika kufanya maombi, wengine wakirejea kutoa shukrani kwa kile wanachoamini wamefanikiwa kukipata.

Na Oscar Assenga,TANGA. 

Wakati Mapango ya Amboni mkoani Tanga yakifahamika kwa historia yake ya kipekee na maajabu ya kiasili, ndani ya eneo hilo kuna simulizi nyingine inayozidi kuvutia hisia za watu, hususan wanaoamini katika mila na desturi za jadi.

Hiyo ni imani kuhusu Mzimu wa Mabavu, unaotajwa na wenyeji kuwa mzimu wa kiume wenye nguvu, ambao kwa miaka mingi umekuwa ukihusishwa na shughuli za kimila na maombi yanayofanywa na watu wenye mahitaji mbalimbali ya maisha.

Umaarufu wa eneo hilo unaonekana kuongezeka kadiri simulizi kuhusu mzimu huo zinavyoendelea kusambaa, huku watu kutoka maeneo mbalimbali ya Tanzania na hata nchi jirani wakifika kwa ajili ya kutambika na kufanya maombi.

Wapo wanaofika wakiwa na matumaini ya kupata ufumbuzi wa changamoto zinazowakabili katika maisha yao, wakiwamo wanaokabiliwa na matatizo ya mahusiano, ndoa na hali za kiuchumi. Wengine, kwa mujibu wa maelezo ya wahusika wa eneo hilo, hurejea baada ya muda kutoa shukrani kwa kile wanachoamini wamefanikiwa kukipata kupitia maombi yao.

Mahamood Rashidi Kombora, Mhifadhi wa Mambo ya Kale katika Mapango ya Amboni, anasema historia ya Mzimu wa Mabavu imekuwepo kwa miaka mingi, huku eneo hilo likianza kutambulika zaidi kadiri idadi ya watu wanaofika kufanya shughuli za kimila ilivyoendelea kuongezeka.

Anasema awali eneo hilo lilikuwa likitumiwa zaidi na wakazi wa maeneo yanayozunguka Mapango ya Amboni, lakini baadaye umaarufu wake ulienea na kuwavutia watu kutoka maeneo mengine ya nchi.

Kwa sasa, anasema, wageni wanaofika katika eneo hilo hawatoki Tanga pekee, bali pia kutoka mikoa mbalimbali na nchi jirani, hali inayoonesha jinsi imani hiyo ilivyoendelea kuvuka mipaka ya jamii zilizokuwa zikiitambua tangu zamani.

Jina la Mabavu lilivyopatikana

Kwa mujibu wa Kombora, jina la Mabavu linahusishwa na imani ya wenyeji kuhusu nguvu zinazotajwa kuwa nazo roho hiyo katika mtazamo wa kimila.

Anasema kwa jamii za Tanga, hususan Wazigua na Wasambaa, Mzimu wa Mabavu unatambuliwa kama mzimu wa kiume, jambo linalohusishwa na dhana ya nguvu katika imani hizo.

“Mzimu wa Mabavu kwa watu wa Tanga, Wazigua na Wasambaa wanautambua kuwa ni mzimu wa kiume, yaani mzimu wenye nguvu,” anasema Kombora.

Maelezo hayo yanaonesha namna ambavyo imani za jadi zimekuwa zikihifadhiwa na kurithishwa kutoka kizazi kimoja kwenda kingine, huku majina na sifa zinazohusishwa na mizimu zikiwa na nafasi katika utambulisho wa kimila wa baadhi ya jamii.

Kombora anaeleza kuwa katika mfumo huo wa imani kuna pia mzimu wa kike unaojulikana kama Pangola Fatuma, ambao nao una nafasi yake katika shughuli za kimila zinazofanyika eneo hilo.

Kutajwa kwa mizimu hiyo miwili kunaonesha kuwa eneo hilo lina historia ya imani za kimila ambazo zina utambulisho na nafasi tofauti katika mtazamo wa wanaozifuata.

Umaarufu wavuka mipaka ya Tanzania

Miongoni mwa mambo yanayovutia katika simulizi ya Mzimu wa Mabavu ni kuongezeka kwa watu wanaotoka nje ya Tanzania kufika katika eneo hilo.

Kombora anasema katika miaka ya awali, wageni wengi walikuwa wakitoka katika maeneo yanayozunguka Mapango ya Amboni, lakini kwa sasa hali imebadilika kutokana na kuongezeka kwa watu kutoka maeneo mbalimbali.

Anazitaja Kenya na Uganda kuwa miongoni mwa nchi ambazo baadhi ya watu wake wamekuwa wakifika katika eneo hilo kwa ajili ya kufanya maombi.

“Kwa sasa eneo hili limekuwa maarufu zaidi. Watu kutoka nchi jirani, kama Kenya na Uganda, wanakuja hapa kufanya maombi,” anasema.

Hali hiyo inaonesha kuwa imani hiyo haijabaki kuwa jambo linalotambulika kwa jamii zinazozunguka Amboni pekee, bali imeanza kuvutia watu wenye asili na makazi tofauti.

Kwa upande mwingine, ongezeko la wageni linaifanya Amboni kuendelea kutambulika si kwa sababu ya mapango yake pekee, bali pia kutokana na simulizi za historia na mila zinazohusishwa na eneo hilo.

Ndoa, mahusiano na uchumi vyatajwa

Kombora anasema watu wanaofika katika eneo hilo huwa na mahitaji tofauti kulingana na changamoto wanazokabiliana nazo katika maisha yao.

Baadhi yao hufika wakiwa na matatizo ya kimahusiano, wengine wakitafuta msaada kuhusu changamoto za ndoa, huku wapo wanaohusisha ziara zao na mahitaji ya kiuchumi.

Kwa mujibu wake, kila anayefika huwa na sababu yake, huku wengine wakiamini kuwa kupitia maombi wanayoyafanya wanaweza kupata majibu ya changamoto zinazowakabili.

Anasema baadhi ya watu hawaridhiki na kufika mara moja, bali huendelea kurejea katika eneo hilo kulingana na imani na ahadi walizoweka wakati wa shughuli zao za kimila.

Katika simulizi hizo, eneo hilo linaonekana kuwa sehemu ambayo baadhi ya watu huihusisha na matumaini, faraja na kutafuta ufumbuzi wa mambo yanayowatatiza katika maisha yao.

Hata hivyo, imani hizo zinabaki kuwa sehemu ya mitazamo ya waumini na wanaofuata mila hizo, bila kuwa na uthibitisho wa kisayansi kwamba maombi hayo yanaweza kutatua changamoto zinazowakabili watu.

Wengine warejea kutoa shukrani

Mbali na watu wanaofika kwa mara ya kwanza, Kombora anasema wapo wanaorejea katika eneo hilo baada ya kuamini kuwa wamepata kile walichokuwa wanakiomba.

Anasema baadhi ya watu wanapofika huweka ahadi ambazo wanatarajia kuzitekeleza iwapo maombi yao yatafanikiwa kwa mujibu wa imani zao.

Baada ya muda, baadhi yao hurudi katika eneo hilo kwa ajili ya kutekeleza ahadi hizo na kutoa shukrani.

“Watu wanakuja kuomba, na wanaamini kuwa wanafanikiwa. Wengine wanakuja kushukuru kwa sababu walishawahi kuomba na baadaye wakapata kile walichokuwa wanakitafuta,” anasema Kombora.

Maelezo hayo yanaonesha namna ambavyo utamaduni wa kuweka ahadi na kurejea kutoa shukrani unavyoendelea kuwa sehemu ya shughuli za kimila zinazofanyika katika eneo hilo.

Kwa wanaofuata imani hiyo, kurejea baada ya kile wanachokiona kuwa mafanikio ni sehemu ya kutimiza wajibu waliojiwekea wakati wa kufanya maombi.

Jambo hilo pia linaendeleza simulizi kuhusu Mzimu wa Mabavu, kwani baadhi ya wanaorejea wanaweza kusimulia uzoefu wao kwa watu wengine, na hivyo kuongeza ufahamu kuhusu eneo hilo.

Utaratibu wa wanaofika kutambika

Pamoja na kuongezeka kwa wageni wanaofika katika eneo hilo, Kombora anasema kuna utaratibu unaopaswa kufuatwa na watu wanaokuja kwa ajili ya kutambika.

Anasema kabla ya mtu kuingia katika eneo la ibada, anatakiwa kutambulika kwa kutoa taarifa muhimu zinazohusu utambulisho wake.

Taarifa hizo ni pamoja na jina lake, mahali anapotoka na mawasiliano yake, ili wahusika wa eneo hilo waweze kumtambua.

Anasema utaratibu huo pia unawahusu watu wanaoambatana na mgeni, kwani hata wao wanapaswa kutambulishwa kabla ya kuingia katika eneo hilo.

“Tunapopokea mtu anayekuja kutambika, tunatakiwa kumtambua ametokea wapi, jina lake na mawasiliano yake. Kama amekuja na watu wengine, nao tunatakiwa kuwatambua,” anasema Kombora.

Utaratibu huo unaonesha umuhimu wa utambuzi wa wageni wanaofika katika eneo hilo, hasa kutokana na kuongezeka kwa watu wanaotoka maeneo tofauti.

Amboni, zaidi ya mapango ya kiasili

Kwa muda mrefu, Mapango ya Amboni yamekuwa yakitambulika kama eneo lenye umuhimu wa kihistoria na kiasili mkoani Tanga.

Hata hivyo, simulizi kuhusu Mzimu wa Mabavu na Pangola Fatuma zinaongeza sura nyingine ya utambulisho wa eneo hilo, hususan katika upande wa historia ya mila na imani za jamii.

Kwa baadhi ya watu, ziara ya Amboni haiishii katika kutazama mapango na maumbo yake ya asili, bali pia kujifunza kuhusu historia na desturi zinazohusishwa na eneo hilo.

Hivyo, Mzimu wa Mabavu unaendelea kuwa sehemu ya simulizi zinazolifanya eneo la Amboni kuwa na nafasi ya kipekee katika historia na utamaduni wa kimila wa Tanga.

Kadiri wageni wanavyoendelea kufika kutoka ndani na nje ya Tanzania, simulizi za imani, maombi na shukrani zinaendelea kuifanya Amboni kuwa eneo linalovutia si kwa uzuri wake wa kiasili pekee, bali pia kwa historia na urithi wa mila unaohusishwa nalo.

Kwa wenyeji na wanaoifuata imani hiyo, Mzimu wa Mabavu ni sehemu ya utamaduni uliodumu kwa miaka mingi, huku kwa wageni wengine ukiwa ni fursa ya kufahamu zaidi mila, desturi na historia ya jamii za eneo la Tanga.

WIZARA YA VIWANDA YAJIPANGA UONGEZAJI THAMANI WA CHUMA CHA LIGANGA

November 18, 2026 Add Comment
-Watembelea kiwanda cha chuma cha sichuan kilichoko nchini China;

WAZIRI MKUU ACHANGISHA BIL. 1.5 UJENZI OFISI YA BAKWATA TABORA.

November 18, 2026 Add Comment


▪️Rais Samia achangia milioni 200, asifu mchango wa taasisi za dini katika maendeleo ya taifa.

WAZIRI MKUU, Dkt. Mwigulu Nchemba amefanikisha kukusanya kiasi cha shilingi bilioni 1.547 katika harambee ya kuchangia ujenzi wa Ofisi za Baraza Kuu la Waislamu Tanzania (BAKWATA), Mkoa wa Tabora.

Harambee hiyo imefanyika Jumanne, Novemba 17, 2026 katika ukumbi wa Muungano, Mkoani Tabora, ambapo ameipongeza BAKWATA kwa maono ya ujenzi wa Ofisi hiyo.

Akizungumza katika harambee hiyo, Dkt. Mwigulu amesema kuwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, ambaye katika harambee hiyo amechangia shilingi milioni 200, anaunga mkono jitihada zinazofanywa na madhehebu ya dini na anathamini mchango wao katika ustawi wa taifa.

Amesema kuwa Rais Dkt. Samia anatambua kuwa taasisi za dini zimekuwa mshirika muhimu wa serikali katika malezi, kuimarisha maadili katika jamii na utoaji wa huduma za kijamii ikiwemo afya na elimu.

Dkt. Mwigulu amesema kuwa mchango huo umeifanya Tanzania kuendelea kuwa mfano wa amani barani Afrika na duniani kote. “Palipo na mshikamano, umoja, utulivu, amani na uzalendo, ni dhahiri nchi inaweza kupiga hatua, na wananchi wake wanaweza kupiga hatua”.

Amesema kuwa kwa zaidi ya nusu karne, BAKWATA imeendelea kuwa taasisi muhimu katika ujenzi wa taifa mbali na jukumu lake la msingi la mafundisho ya kidini. “BAKWATA imeendelea kuwa mshirika wa karibu wa masuala ya msingi nchini, hasa kwa kuzingatia maadili, uzalendo, na mshikamano”

Amesisitiza kuwa maendeleo ya taifa lolote hayapimwi tu kwa kila mmoja kuwa na maendeleo yake binafsi au miundombinu pekee, lakini yanapimwa pia kwa kiwango cha maadili, mshikamano uliopo katika taifa husika.

“Mheshimiwa Rais Dkt. Samia amenituma niwahakikishie kuwa serikali anayoiongoza itaendelea kuheshimu na kuenzi mshikamano kati ya Serikali na taasisi zetu za dini," amesisitiza Dkt. Mwigulu.

Akisoma taarifa ya Mradi wa ujenzi wa Ofisi hiyo, Katibu wa Bakwata mkoa wa Tabora, Mohamed Hussein Abeid amesema kuwa ofisi hiyo ambayo itakuwa na ghorofa tano pindi itakapokamilika litagharimu shilingi bilioni 1.8.

“Jengo hili litakapokamilika litakuwa na Ofisi za Baraza na Taasisi zake, maduka ya biashara, Ofisi za kupangisha kwa taasisi mbalimbali, ukumbi wa mikutano, sehemu ya kupumzikia kwa ajili ya viongozi wakuu wa baraza na wageni wengine, ujenzi wa jengo hili unategemea kukamilika ndani ya miezi 18”.











WMA YATOA ELIMU YA VIPIMO SAHIHI KWA MAAFISA USAFIRISHAJI DODOMA

November 18, 2026 Add Comment

 

Wakala wa Vipimo (WMA) Mkoa wa Dodoma umetoa elimu ya vipimo sahihi kwa maafisa usafirishaji ili kuwajengea uelewa wa umuhimu wa kuhakiki vipimo wanaponunua bidhaa mbalimbali kwa niaba ya wananchi, zikiwemo gesi ya kupikia, nyama, vyakula na nafaka, hatua inayolenga kulinda haki za walaji na kupunguza udanganyifu katika biashara.

Akizungumza Novemba 17, 2026, wakati wa kutoa elimu hiyo Kaimu Meneja wa WMA Mkoa wa Dodoma, Edward Patrick, amesema maafisa usafirishaji ni wadau muhimu katika kufikisha elimu ya vipimo sahihi kwa jamii kutokana na nafasi yao ya kuunganisha wauzaji na walaji katika shughuli za kila siku, amesema wanapaswa kuhakikisha wanashuhudia upimaji wa bidhaa wanazonunua ili kujiridhisha kuwa kiasi wanachopokea kinalingana na kile walicholipia.

Amesema changamoto ya upungufu wa bidhaa kama gesi na nyama inaweza kupungua iwapo maafisa hao watahakikisha wanapimiwa bidhaa wanaponunua badala ya kuamini maelezo ya wauzaji pekee, aidha amewataka kukagua mizani inayotumika kuhakikisha ina stika ya WMA inayoonesha kuwa imehakikiwa, imewekwa katika hali sahihi na iko tayari kutumika kabla ya upimaji kuanza.

Patrick amesema WMA inaendelea kupanua wigo wa utoaji elimu kwa makundi mbalimbali ya jamii, ikiwemo wanafunzi kupitia klabu za vipimo shuleni na madiwani, ili kuwajengea wananchi uelewa wa haki zao na umuhimu wa kutumia vipimo sahihi, ameongeza kuwa Wakala unaendelea kuchukua hatua za kisheria dhidi ya wanaokiuka sheria za vipimo, ikiwemo kuwafikisha mahakamani na kuwatoza faini, kwa lengo la kuhakikisha kila mmoja anazingatia matumizi ya vipimo sahihi kuelekea utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Maafisa Usafirishaji Mkoa wa Dodoma, Baraka Obadia Mbuye, amesema elimu hiyo imewajengea uelewa kuhusu wajibu wao katika kuhakikisha bidhaa wanazonunua kwa niaba ya wateja zinakuwa na vipimo sahihi, amewataka maafisa usafirishaji kuwa makini wanaponunua bidhaa, kushuhudia upimaji na kukagua alama za uhakiki wa WMA kwenye mizani na vifaa vya kupimia mafuta katika vituo vya mafuta ili kujiridhisha na usahihi wa vipimo.

Naye Msemaji Mkuu wa Bodaboda na Bajaji Mkoa wa Dodoma, Simon Elias Mangula, ameishukuru WMA kwa kuwashirikisha katika elimu hiyo, akisema madereva wana nafasi muhimu ya kusaidia kulinda haki za wananchi kutokana na kushiriki mara kwa mara katika manunuzi ya bidhaa mbalimbali, hata hivyo, ameiomba WMA kuongeza ukaguzi katika masoko ya vijijini ambako wakulima wanakabiliwa na changamoto za vipimo wanapouza mazao yao, pamoja na kuimarisha ushirikiano na taasisi za bodaboda na bajaji katika kufikisha elimu hiyo kwa jamii.

Amesisitiza kuwa ushirikiano kati ya Wakala wa Vipimo na maafisa usafirishaji ni muhimu katika kujenga jamii inayozingatia vipimo sahihi, huku akiwataka madereva wa bodaboda na bajaji kuwa waaminifu wanapotekeleza maagizo ya wateja, kuhakikisha bidhaa zinapimwa kwa usahihi na kuepuka vitendo vinavyoweza kusababisha hasara kwa wananchi, Utekelezaji wa elimu hiyo unatarajiwa kusaidia kuongeza uelewa wa walaji, kupunguza malalamiko na kuimarishahaki katika shughuli za manunuzi na biashara.




MENEJA MKUU KARIAKOO: MATANGAZO YA BIASHARA MTANDAONI HAYAEPUKIKI KATIKA UFANISI WA BIASHARA

MENEJA MKUU KARIAKOO: MATANGAZO YA BIASHARA MTANDAONI HAYAEPUKIKI KATIKA UFANISI WA BIASHARA

November 18, 2026 Add Comment
 

Meneja Mkuu wa Shirika la Masoko ya Kariakoo CPA. Ashraph Abdulkarim amewashauri wafanyabiashara wa Soko Kuu la Kariakoo kutangaza bidhaa zao mtandaoni jambo litakaloendelea kutavutia wateja wengi zaidi wa ndani na nje ya nchi.

Ushauri huo umetolewa wakati wa mkutano baina ya uongozi wa shirika hilo na wafanyabiahara wa Soko soko hilo, mkutano ambao umelenga kusikiliza kero na changamoto za wafanyabiashara ili kuendelea kuboresha mazingira ya biashara katika soko hilo.

Amebainisha kuwa shirika limeendelea na mipango mbalimbali ya kuvutia wateja kwa kutangaza huduma na bidhaa zinazopatikana sokoni hapo, jitihada ambazo zimekuwa na mafanikio chanya kwa kuongeza mzunguko wa watu wanakuja na kutoka sokoni hapo.

Ameongeza kuwa kutokana na mabadiliko ya teknolojia nchni, ubunifu katika kuendesha biashara ni jambo lisiloepukika, kwakuwa mtu anaweza kufanya maamuzi ya bidhaa anayoitaka akiwa nyumbani au mahali popote na kuja kuichukua au kutuma mtu aifuate kwa niaba yake.

Shirika la Masoko ya Kariakoo limekuwa na utaratibu wa kukutana na wafanyabiashara wa Soko Kuu la Kariakoo kila baada ya miezi mitatu kwa lengo la kusikiliza changamoto zinazowakabili, kupokea mrejesho na kushirikisha shughuli mbalimbali zinazoendelea sokoni hapo ili kujenga uelewa wa pamoja miongoni mwao.