HABARI MPYA
HABARI
SIASA
ELIMU
Recent Posts
MAZOEZI NA MTINDO BORA WA MAISHA VYATAJWA KUWA SILAHA MUHIMU YA KUKABILIANA NA UGONJWA WA KISUKARI
HABARITANESCO YATUMIA MICHEZO KUENDELEZA KAMPENI YA PIKA KWA UMEME
NishatiDKT.MWIGULU ATAKA MIANYA YA KISHERIA KWENYE MINADA IANGALIWE
HABARI▪ Ahoji uuzaji wa mali zenye thamani kubwa kwa madeni madogo
▪ Asisitiza mkandarasi wa Itoni–Lusitu kurejea kazini Novemba 17
WAZIRI MKUU, Dkt. Mwigulu Nchemba, amewataka wataalamu wa sheria kuangalia mianya inayoweza kutumiwa vibaya katika minada ya mali za wananchi, hususan mali zenye thamani kubwa zinapouzwa kwa madeni madogo au salio dogo la mkopo.
Amesema amepokea malalamiko ya aina hiyo katika maeneo mbalimbali, yakiwemo ya wakopaji waliolipa sehemu kubwa ya mikopo lakini wanakabiliwa na kuuziwa mali zao zote.
“Kama kuna maeneo tumeweka loopholes za kisheria, lazima tuziangalie,” amesema.
Dkt. Mwigulu ametoa maelekezo hayo leo (Ijumaa, Novemba 13, 2026), wakati akizungumza na kusikiliza kero za wananchi katika mkutano wa hadhara mjini Ludewa, mkoani Njombe.
Kauli hiyo imefuatia malalamiko ya mwananchi kuhusu nyumba yake kuwekewa mnada kutokana na deni la shilingi milioni 1.2. Mthamini wa Halmashauri amesema nyumba hiyo ambayo haijakamilika ilithaminiwa kwa shilingi milioni sita.
“Mnauza nyumba ya milioni sita kulipa deni la milioni moja na laki mbili?” amehoji Waziri Mkuu.
Ametaka pia kuangaliwa kwa gharama zinazotozwa na madalali na ameahidi kumlipia mwananchi huyo deni la shilingi milioni 1.2.
Katika hatua nyingine, Dkt. Mwigulu amesisitiza mkandarasi wa barabara ya Itoni–Lusitu kurejesha mitambo na kuendelea na ujenzi ifikapo Novemba 17, 2026, baada ya Serikali kulipa madai yake.
“Wananchi hawa wala hawataki kuona magreda na mitambo. Wanataka kuona kazi ikiendelea,” amesema.
Pia, ameitaka Wizara ya Ujenzi kukamilisha maandalizi ya kitaalamu ya barabara inayounganisha sehemu iliyojengwa kwa zege na makao makuu ya Ludewa hadi maeneo ya miradi ya kiuchumi, ili ipewe kipaumbele Serikali itakapoanza kupokea miradi mipya.
Kuhusu mahindi, amesema Serikali imeielekeza Wizara ya Kilimo kuharakisha mauzo ya mazao yaliyopo, ikiwemo nje ya nchi, ili kuongeza nafasi ya kununua zaidi kutoka kwa wakulima. Pia, amesema Watanzania wanaohitaji kuuza mazao katika nchi jirani waruhusiwe kufanya hivyo.
Akisikiliza kero za ardhi, Waziri Mkuu ameagiza Ludewa ipangiwe Mwenyekiti wa Baraza la Ardhi na Nyumba la Wilaya, baada ya kuelezwa kuwa baraza hilo linahudumiwa na mwenyekiti aliyepo Njombe.
Katika mkutano huo, Dkt. Mwigulu amemshukuru Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa imani aliyompa, akisema ametimiza mwaka mmoja tangu alipoteuliwa kuwa Waziri Mkuu Novemba 13, 2025.
“Hakuna kero iliyo ndogo. Kama inakukera, ni kero tu,” amesema.
WAGONJWA WA MABUSHA KUPATA UNAFUU WA MATIBABU TANGA
afyaNa Oscar Assenga, Tanga
WANANCHI wanaosumbuliwa na ugonjwa wa mabusha na ngirimaji mkoani Tanga wanatarajiwa kunufaika na huduma za uchunguzi na upasuaji bila malipo kupitia kambi maalumu zitakazoanza Novemba 16 hadi 30, mwaka huu.
Kambi hizo zitafanyika katika Hospitali ya Halmashauri ya Handeni Vijijini kuanzia Novemba 16 hadi 22, 2026, na Hospitali ya Wilaya ya Muheza kuanzia Novemba 23 hadi 30, mwaka huu.
Mkuu wa Mkoa wa Tanga, Balozi Dkt. Batilda Salha Burian, amewahimiza wananchi wenye changamoto hizo kujitokeza kwa wingi ili kupata uchunguzi na matibabu, akisisitiza kuwa huduma zote zitatolewa bila malipo.
Amesema Serikali imeandaa kambi hizo ikiwa ni sehemu ya juhudi za kuimarisha huduma za afya na kuwafikia wananchi wanaoishi na madhara ya magonjwa hayo.
Kwa mujibu wa taarifa hiyo, mabusha na ngirimaji ni miongoni mwa madhara yanayosababishwa na maambukizi ya vimelea vinavyoenezwa na mbu walioambukizwa, hali inayoweza kusababisha kuziba kwa mfumo wa limfu na kuvimba kwa sehemu mbalimbali za mwili.
Imeelezwa kuwa kwa wanaume, ugonjwa huo unaweza kusababisha mkusanyiko wa maji katika mfuko wa korodani, hali inayojulikana kama ngirimaji, huku kwa wengine ukisababisha kuvimba kwa miguu, mikono na matiti kwa wanawake.
Dkt. Burian amesema madhara ya magonjwa hayo hayaishii katika afya pekee, bali pia huathiri shughuli za kiuchumi, ustawi wa familia na maisha ya kijamii ya waathirika.
Hata hivyo, amesema huduma za upasuaji zinaweza kusaidia kupunguza ukubwa wa uvimbe na kuboresha maisha ya watu wanaokabiliwa na changamoto hizo.
Amebainisha kuwa tangu kuanza kwa kambi maalumu za matibabu hayo mwaka 2009, jumla ya wagonjwa 14,454 wamepatiwa huduma nchini kote, wakiwamo 1,517 kutoka Mkoa wa Tanga.
Katika kambi hizo, wananchi watapata elimu kuhusu magonjwa hayo, uchunguzi wa awali pamoja na huduma za upasuaji kwa wale watakaobainika kuhitaji matibabu hayo.
Akisisitiza kuhusu upatikanaji wa huduma hizo, Mkuu huyo wa Mkoa amesema gharama zote za uchunguzi na matibabu zitagharamiwa na Serikali, hivyo wananchi hawatapaswa kulipia huduma watakazopatiwa.
Aidha, amewataka wananchi wenye changamoto hizo kuepuka kutumia njia zisizo salama za matibabu na badala yake kujitokeza hospitalini, bila kuogopa wala kuona aibu kutokana na unyanyapaa.
Pia amewaomba viongozi na wataalamu wa afya katika ngazi zote kuanzia mkoa, wilaya, kata, vijiji na mitaa kushirikiana kutoa elimu na hamasa ili kuhakikisha wananchi wengi zaidi wanapata fursa ya kunufaika na huduma hizo.
Kambi hizo zitatekelezwa kwa ushirikiano wa Wizara ya Afya, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM-TAMISEMI), Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili (MUHAS) pamoja na wadau wengine wa afya.
Dkt. Burian amesisitiza wito kwa wananchi wenye dalili au changamoto za magonjwa hayo kujitokeza katika vituo vilivyopangwa ili kupata uchunguzi na matibabu ya kitaalamu bila gharama yoyote.
JAB YAZISUKUMA MEDIA KUCHOCHEA MAPINDUZI YA NISHATI SAFI
HABARI
Na Mwandishi Wetu.Vyombo vya habari nchini vimetakiwa kuandaa habari za kina zinazoibua changamoto halisi zinazowakabili wananchi katika kuanza na kuendelea kutumia nishati safi ya kupikia, ili kuchochea upatikanaji wa suluhisho na kufanikisha malengo ya kitaifa.
Wito huo umetolewa leo, Novemba 13, 2026, na Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB), Wakili Patrick Kipangula, wakati akifungua Mkutano wa Wadau wa Nishati Safi ya Kupikia kuelekea Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, ulioandaliwa na Klabu ya Waandishi wa Habari Dar es Salaam (DAR-PC), jijini Dar es Salaam.
Wakili Kipangula amependekeza kila chombo cha habari kuandaa angalau habari moja ya kina inayojibu changamoto zinazowakabili wananchi, ikiwemo gharama za kuanza kutumia nishati safi, usalama wa vifaa, upatikanaji wake, changamoto za usambazaji, uzoefu wa watumiaji pamoja na fursa za biashara na uwekezaji.

Amesema Waandishi wa Habari wana nafasi muhimu katika kuhakikisha wananchi wanapata taarifa sahihi, rahisi kueleweka na zinazozingatia mazingira yao kuhusu matumizi ya nishati safi ya kupikia.
Ameeleza kuwa habari zinazobeba uzoefu wa wananchi na ushahidi wa kutosha zinaweza kuisaidia Serikali pamoja na wadau wengine kutambua mafanikio yaliyopatikana na maeneo yanayohitaji kuboreshwa.
WAFANYABIASHARA KARIAKOO, MACHINGA COMPLEX WASISITIZWA KUWEKA AKIBA.
HABARICHALAMILA AWATAKA WAHITIMU VETA KUJIAJIRI BADALA YA KUSUBIRI AJIRA
MKUU wa Mkoa wa Dar es Salaam, Albert Chalamila, amewataka wahitimu wa vyuo vya Ufundi Stadi (VETA) kutumia ujuzi walioupata kujiajiri na kuanzisha shughuli za kiuchumi badala ya kusubiri kuajiriwa.
Akizungumza leo Novemba 12, 2026, katika mahafali ya 56 ya Chuo cha VETA Dar es Salaam, Chalamila amesema kuwa elimu ya ufundi stadi ni fursa ya kuwawezesha vijana kujitegemea kiuchumi na kutatua changamoto zilizopo katika jamii.
Amesema kuwa wahitimu wanapaswa kubadilisha changamoto zinazowazunguka kuwa fursa za kujipatia kipato, huku akiwataka wazazi kuacha kuwakatisha tamaa watoto wanaochagua elimu ya ufundi stadi kwa kuiona kama njia ya watu walioshindwa katika masomo.
“VETA siyo mahali pa kukimbilia walioshindwa, VETA ni mahali pa watu kuja kuwa na ndoto, kuzikuza ndoto na kuzifanya ndoto kuwa kweli,” amesema Chalamila.
Aidha, amesema kuwa Dar es Salaam ina fursa nyingi za kiuchumi kutokana na uwepo wa viwanda zaidi ya 1,000 na shughuli mbalimbali za biashara, hivyo wahitimu wanapaswa kutumia taaluma zao katika sekta hizo.
Pia amewataka wahitimu wa fani za mitindo ya mavazi, uchapishaji na ufundi wa magari kuanzisha biashara na huduma zinazohitajika katika soko, badala ya kusubiri nafasi za ajira.
Ameongeza kuwa vijana wanapaswa kufuatilia fursa za mikopo inayotolewa na halmashauri kwa makundi ya wajasiriamali ili kupata mitaji ya kuanzisha na kukuza biashara zao.
Kwa upande mwingine, amewataka wahitimu watakaopata ajira kuwa waaminifu na kufanya kazi kwa bidii, huku wakilinda mali za waajiri wao ili kujenga uaminifu na kuongeza nafasi za maendeleo.
Kwa upande wake, Mkuu wa Chuo cha VETA Dar es Salaam, Abraham Mbughuni, amesema kuwa chuo hicho kinakabiliwa na changamoto ya uchache na uchakavu wa vitendea kazi, hali inayokwamisha utoaji wa mafunzo kwa vitendo.
Aidha, amebainisha kuwa chuo kinahitaji mabasi mawili, malori mawili aina ya semi-trailer, magari 20 ya mafunzo ya udereva wa awali, mitambo ya forklift pamoja na vifaa vingine vya kufundishia.
Amesema kuwa kwa sasa chuo kina magari 11 ya mafunzo ya udereva wa awali yanayohudumia wanafunzi takribani 400 kwa mwezi, huku mahitaji yakiwa makubwa zaidi.
Pia ameongeza kuwa chuo kinakabiliwa na uhaba wa majengo, madarasa, samani na vifaa vya kisasa vinavyoendana na mabadiliko ya teknolojia.
Mbughuni amesema kuwa chuo hicho kina wahitimu 20 wenye mahitaji maalumu wanaohitaji mitaji na vifaa vya kuwawezesha kujiajiri, akimtaja mhitimu Francis aliyebuni chaja ya kompyuta mpakato na ambaye kwa sasa anatumika pia kama mkufunzi chuoni hapo.
WADAU WAASWA KUTEKELEZA MAAZIMIO YA WIKI YA NISHATI JADIDIFU KULETA MATOKEO HALISI
Wadau wa sekta ya nishati nchini wametakiwa kuhakikisha maazimio yaliyotokana na Kongamano la Wiki ya Nishati Jadidifu 2026 yanatekelezwa kwa vitendo ili kuleta matokeo yanayopimika na kuchochea maendeleo ya sekta ya nishati nchini.
Wito huo umetolewa Novemba 13, 2026 na Kamishna Msaidizi wa Nishati Jadidifu, Mhandisi Imani Mruma, wakati akifunga Kongamano la Wiki ya Nishati Jadidifu 2026 (Renewable Energy Week 2026), lililoandaliwa na Jumuiya ya Wadau wa Nishati Jadidifu Tanzania (TAREA) kwa kushirikiana na Wizara ya Nishati.
Amesema ni muhimu wadau kuweka nguvu katika uwekezaji wa nishati jadidifu, matumizi bora ya nishati na kuimarisha usalama wa upatikanaji wa nishati nchini.
Amesema Tanzania inalenga kuongeza uwezo wa uzalishaji wa umeme kufikia megawati 8,000 ifikapo mwaka 2030 na kujiandaa kufikia megawati 70,000 ifikapo mwaka 2050, malengo yanayohitaji kuongeza vyanzo vya nishati, kuimarisha miundombinu na kuweka mazingira rafiki kwa uwekezaji wa ndani na nje ya nchi.
Amesema Mradi wa Umeme wa Jua wa Kishapu wenye uwezo wa megawati 150, ambapo awamu ya kwanza ya megawati 50 imeanza kufanya kazi, ni sehemu ya juhudi za kufikia malengo hayo.
Ameeleza kuwa kongamano hilo limejadili maeneo muhimu ya maendeleo ya sekta ya nishati, yakiwemo mchango wa nishati jadidifu katika kukuza viwanda, nishati safi ya kupikia, matumizi ya nishati katika shughuli za uzalishaji, ufanisi wa nishati, usafiri unaotumia umeme, ushiriki wa wanawake na vijana pamoja na fursa za uwekezaji.
Akizungumzia utekelezaji wa maazimio hayo, Mhandisi Mruma amezitaka taasisi za Serikali, TANESCO, EWURA, REA, TGDC, TBS, sekta binafsi, taasisi za fedha, wawekezaji, washirika wa maendeleo na taasisi za elimu kuimarisha ushirikiano na uratibu ili kuhakikisha mapendekezo yaliyotolewa yanatekelezwa kwa ufanisi.
Amesisitiza kuwa kila taasisi inapaswa kubainisha maeneo ya kipaumbele yanayohusu majukumu yake, kuweka muda wa utekelezaji na kushiriki katika kufuatilia maendeleo ya kazi hizo ili kubaini na kuondoa changamoto za kisera, kiufundi na kifedha zinazokwamisha maendeleo ya sekta.
Aidha, amesisitiza umuhimu wa kuendeleza programu za nishati safi ya kupikia na usafiri wa umeme, kuimarisha mifumo ya udhibiti na kuandaa miradi inayokidhi vigezo vya kupata ufadhili na uwekezaji. Pia, ameeleza umuhimu wa kuweka utaratibu wa pamoja wa kufuatilia utekelezaji wa maazimio ya kongamano hilo.
Vilevile, ameipongeza TAREA kwa kutimiza miaka 25 ya mchango wake katika kuendeleza na kuhamasisha matumizi ya nishati jadidifu nchini.
Amesema Wizara ya Nishati itaendelea kushirikiana na wadau wote kuhakikisha mapendekezo na fursa zilizobainishwa katika kongamano hilo zinachangia utekelezaji wa sera na mikakati ya Taifa, hususan kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.
OUT YAIMARISHA UWEZO WA TAASISI ZA UMMA KATIKA UFUATILIAJI NA TATHMINI
Na Mwandishi Wetu- Morogoro
Chuo Kikuu Huria cha Tanzania (OUT), kupitia Ofisi yake ya Ushauri wa Kitaalamu (OCB), kinaendesha mafunzo ya uandaaji wa Mpango wa Mwaka wa Ufuatiliaji na Tathmini na Mwongozo Tendaji wa Ufuatiliaji na Tathmini mjini Morogoro.
Mafunzo hayo yanafanyika kwa awamu ya pili yalianza tarehe 10 Novemba 2026 na inatarajiwa kuhitimishwa tarehe 16 Novemba 2026, yameshirikisha washiriki kutoka mamlaka za serikali za mitaa na sekretariati za mikoa ya Simiyu, Iringa na Pwani.
Akizungumza na washiriki wa mafunzo hayo, Mkuu wa chuo Kikuu huria (OUT) Prof. Alex Makulilo amesema, mafunzo hayo yamejikita katika kazi za vitendo, ambapo washiriki wanaandaa nyaraka za taasisi kwa msaada wa wawezeshaji wa Chuo Kikuu Huria (OUT).
Aidha, amesema, washiriki wanajifunza kuandaa viashiria vya kupima utendaji, zana za kukusanya taarifa na utaratibu wa kutoa taarifa za utekelezaji wa mipango na miradi ya maendeleo.
"Kila taasisi inayoshiriki inatarajiwa kuondoka na rasimu ya Mpango wa Mwaka wa Ufuatiliaji na Tathmini pamoja na Mwongozo Tendaji kwa ajili ya kukamilishwa na kutumika" amesema Prof. Alex Makulilo.
Ameendelea kusema kwamba, Mwongozo huo utaweka taratibu za kukusanya na kuchambua taarifa, kutoa taarifa za utekelezaji na kutumia matokeo katika maamuzi.
Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi wa Idara ya Ufuatiliaji na Tathmini Tanzania Ofisi ya Waziri Mkuu Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu Bi. Sakina Mwinyimkuu, Afisa Ufuatiliaji na Tathmini Bi. Ashura Selemani, amesema matumizi ya nyaraka hizo zitaboresha ufuatiliaji na tathmini kwa kuweka utaratibu unaoeleweka wa kupima utekelezaji na kubaini mapungufu mapema.
Nae Mratibu wa mafunzo hayo, Dk. Emmanuel Mallya, ameeleza kuwa awamu ya tatu ya mafunzo hayo itafanyika mjini Morogoro kuanzia tarehe 30 Novemba hadi 4 Desemba 2026, ambapo awamu hiyo itahusisha mamlaka za serikali za mitaa na sekretariati za mikoa ya Dar es Salaam, Mbeya, Tabora, Shinyanga, Singida, Dodoma, Mara, Kilimanjaro, Arusha na Katavi. Pia itazihusisha halmashauri nyingine ambazo, kwa sababu mbalimbali, hazikuweza kuhudhuria awamu zilizopita.
Hata hivyo Mwisho wa mafunzo hayo, Chuo kitaandaa taarifa rasmi itakayowasilishwa Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu) pamoja na Ofisi ya Waziri Mkuu Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa.
=Mwisho=


















































