Bodi ya Mkonge Tanzania (TSB) na Taasisi ya Mwanamke Initiative Foundation zimekutana na kufanya mazungumzo ya namna ya bora kushirikiana katika kuwajengea uwezo wanawake kujiendeleza kiuchumi kwa kuwawezesha kuzalisha bidhaa za Mkonge.
Mazungumzo hayo yamefanyika katika Ofisi za Mkonge (Mkonge House) jijini Tanga baina ya Mkurugenzi wa TSB, Saddy Kambona na Mkurugenzi Mtendaji wa Mwanamke Initiative, Sabra Mohamed wakati yeye na ujumbe wake walipotembelea TSB kujifunza na kujionea fursa mbalimbali za Mkonge.
Katika ziara hiyo, Mkurugenzi Sabra ametembelea Kituo Atamizi cha Mkonge (Mkonge BBT), kinachoendesha mafunzo ya kuzalisha bidhaa za Mkonge kwa kutumia mikono (handcraft) kwa wanawake, vijana na wenye ulemavu na kinasimamiwa na TSB na shamba la Mkonge lililopo Hale na kujionea hatua za uchakataji Mkonge.
Akizungumza wakati wa ziara hiyo Mkurugenzi Kambona amesema mategemeo makubwa ni kuona wanatengeneza ajira zaidi, kujenga uwezo zaidi kwa wanawake kujiendeleza kiuchumi kwa kutumia bidhaa za Mkonge.
“TSB tutakuwa tunatoa singa za Mkonge kupeleka Zanzibar na maeneo mengine kwenye taasisi na vituo kama atamizi ili wanawake waendelee kujifunza zaidi kutengeneza bidhaa kwa kuyatumia masoko ya watalii na kuuza kwenye maeneo mbalimbali kwa hiyo ni mchanganyiko wa Uchumi wa Buluu kumsaidia mwananchi wa kawaida hususani vijana na wenye ulemavu kupambana na hali ya ukosefu wa ajira na kujipatia kipato,” amesema Mkurugenzi Kambona.
Kwa upande wake Mkurugenzi Mtendaji wa Mwanamke Initiative, Sabra Mohamed amesema lengo la kutembelea TSB ni kuangalia fursa za kushirikiana katika kufanya kazi juu ya matumizi ya Mkonge hususani kupatiwa wakufunzi watakaotoa mafunzo ya kuzalisha bidhaa za Mkonge katika Kituo cha Bungi kilichopo Zanzibar.
“Sisi Mwanamke Initiative, tuna kituo chetu cha Bungi Zanzibar ambacho tunatarajia kukizindua mapema mwakani kitakuwa kwa ajili ya kuwafundisha wanawake na vijana kuwawezesha ikiwamo kazi za mikono na mojawapo kuzalisha bidhaa kwa kutumia Mkonge. Kwa hiyo tumekuja kuangalia namna ya kushirikiana kuwawezesha wanawake.
“Tumeona hii fursa ni nzuri kwetu katika kituo chetu cha Bungi kufundisha vijana na wanawake kuzalisha bidhaa kwa kutumia Mkonge. Nimejifunza mengi kuhusu Mkonge ambayo nilikuwa siyajui, zamani nilijua Mkonge unatumika katika kutengeneza kamba ila sasa hivi nimeona kumbe Mkonge una matumizi mbalimbali kama vile bidhaa za kutumia mikono lakini pia kuna gesi ambayo inaweza kuzalishwa kupitia makapi ya mkonge ambayo pia yanatengeneza mkaa na sisi pia hiyo ni tumeona fursa katika kutumia nishati safi ya kupikia,” amesema.
Naye Msimamizi wa Kituo Atamizi cha Mkonge, Abdulatif Famau amesema; “Ushirikiano huu unaweza kutoa fursa kwa wanawake kubadilishana ujuzi kutoka Zanzibar na Bara katika kuzalisha bidhaa za Mkonge hatua itakayotusaidia kupeleka mbali bidhaa zetu. Katika kituo chetu bidhaa kuu ni Mkonge lakini tunatumia malighafi nyingine katika kutia nakshi na tunafundisha zaidi wanawake, wenye ulemavu na vijana.”
📌Waziri Homera afanya Ziara katika Kongani ya Viwanda Mkoani Ruvuma chini ya muwekezaji HWTZ kutoka China
📌Atoa rai kwa TANESCO kuharakisha mazungumzo na muwekezaji ili kusaini makubaliano ya utekelezaji wa mradi huo
📌Mradi wa kamapuni HWTZ ukikamilika kuzalisha zaidi ya Megawati 2,000
Waziri wa Nishati Mheshimiwa Dkt. Juma Homera amesema Shirika la umeme Tanzania TANESCO linatarajia kuingia makubaliano na muwekezaji kutoka Kampuni ya Hongwang Tanzania Holdings (HWTZ ) kutoka China kumpatia jumla ya Megawati 200, kwa ajili ya ujenzi wa Mradi mkubwa wa kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme kwa kutumia makaa ya Mawe na nishati ya jua Mkoani Ruvuma.
Akizungumza Oktoba 23, 2026 wakati wa ziara yake katika kongani ya viwanda inayojihusisha na uwekezaji wa ujenzi wa mradi wa uzalishaji Umeme, Kiwanda cha Alminium pamoja na Chuma , Waziri Homera ametoa rai kwa TANESCO kuharakisha mchakato wa kuingia makubaliano ili mradi huo uanze kutekelezwa kwa haraka kwa maslahi mapana ya wananchi wa Mkoa wa Ruvuma na maeneo jirani.
Amesema Mradi huo unatakelezwa kwa gharama ya shilingi trilioni 7.8 ukitarajia kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme ukipishana kidogo na Kituo cha kuzalisha umeme cha Julius Nyerere kinachozalisha jumla ya megawati 2115.
‘’ Tumeelezwa Mradi huu utakuwa wa kwanza Barani Afrika, natoa rai kwa TANESCO kuharakisha mazungumzo na muwekezaji ili kuwapatia megawati 200, ili kuanza ujenzi wa mradi wa kuzalisha umeme unaoratajia kuzalisha zaidi ya megawati 2,000 za umeme kwa kutumia makaa ya mawe na nguvu ya jua ili kuchochea shughuli za uzalishaji na fursa za kijamii’’, Alisisitiza Waziri Homera.
Kwa upande wake Mkuu wa Mkoa wa Ruvuma Brigedia Generali Ahmed Abbas ameishukuru Serikali chini ya Uongozi wa Rais Dkt Samia Suluhu Hassan kwa kuweka mazingira mazuri ya kuvutia uwekezaji ambapo umeme utakaozalishwa katika kongani hiyo utachochea fursa za ajira kwa vijana na shughuli nyingi za uzalishaji zitaongezeka hivyo kuongeza pato la Serikali.
‘’Tunamshukuru Sana Mhe. Rais Dkt Samia Suluhu Hassan kwa kuweka mazingira mazuri ya uwekezaji, sasa Kongani hii ya viwanda ambayo pia itakuwa na mradi wa kuzalisha umeme zaidi ya megawati 2,00O utaifanya Ruvuma kuwa miongoni mwa mikoa yenye miradi mikubwa ya kimkakati inayoongeza fursa nyingi za kijamii na kiuchumi pamoja na ajira zaidi ya 5,000 kwa vijana’’ Alieleza Brigedia Generali Abbas
Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Naibu Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO anayeshughulikia Mipango, Utafiti na Uwekezaji Mha. Amos Kaihula amesema kuwa kwa sasa TANESCO iko katika hatua za mwisho za mazungumzo za kusaini makubaliano ya kuwapatia jumla ya megawati 200 ili muwekezaji aanze mchakato wa ujenzi wa mradi huo muhimu ambapo ukikamilika Muwekezaji huyo ataiuzia TANESCO sehemu ya umeme atakao zalisha.
Mradi huo wa kuzalisha umeme kwa kutumia makaa ya Mawe na nguvu ya Jua Mkoani Ruvuma unatarajiwa kujengwa na muwekezaji kutoka kampuni ya HWTZ chini ya Kampuni mama ya HWHG kutoka China.
WAZIRI MKUU Dkt. Mwigulu Nchemba amesema Tanzania inalenga kuwa miongoni mwa wazalishaji 10 bora wa chakula duniani kutokana na uwekezaji ambao umefanyika kwenye sekta ya kilimo.
“Matarajio yetu ya muda mrefu yameelezwa katika Dira ya Maendeleo Tanzania ya 2050. Chini ya lengo la kwanza, Tanzania inalenga kuwa mzalishaji mkuu wa chakula barani Afrika na miongoni mwa wazalishaji 10 bora wa chakula duniani,” alisema.
Waziri Mkuu ameyasema hayo jana (Alhamisi, Oktoba 22, 2026) wakati akitoa mada kuu kwenye mjadala kuhusu Mustakabali wa Kilimo barani Afrika katika Mkutano wa Kimataifa wa Norman E. Borlaug (Borlaug Dialogue) unaoendelea katika Kituo cha Mikutano cha Iowa, jijini Des Moines, Marekani.
Aliwaeleza washiriki wa mkutano kwamba chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, Serikali iliongeza bajeti ya Wizara ya Kilimo kutoka shilingi bilioni 294 za Tanzania kwa mwaka 2021/2022 hadi shilingi trilioni 1.241 katika mwaka 2025/2026. “Hii inadhihirisha jinsi sekta ya kilimo ilivyopewa kipaumbele kama injini ya mabadiliko ya kiuchumi, utengenezaji wa ajira, usalama wa chakula na lishe, ukuaji wa viwanda na mauzo ya nje.”
Kutokana na jitihada hizo, Waziri Mkuu alisema Tanzania imefanikiwa kufikia kuwa na utoshelevu wa chakula wa asilimia 130. “Hii inaonesha uwezo wetu kukidhi mahitaji ya kitaifa ya chakula unaongezeka na kuweza kuzalisha ziada kwa masoko ya kikanda na kimataifa,” alisema na kuongeza: “Mauzo yetu ya nje ya kilimo yaliongezeka kutoka dola za Marekani bilioni 2.1 mwaka 2021/2022 hadi kufikia dola bilioni 3.7 mwaka 2024/2025.”
Alisema nchini Tanzania, kilimo kinabaki kuwa nguzo ya mageuzi ya kiuchumi kwa kuwa hivi sasa inachangia asilimia 24.6 ya Pato la Taifa, inaajiri asilimia 65 ya nguvu kazi na inazalisha takriban asilimia 30 ya mapato ya mauzo ya nje na malighafi kwa viwanda nchini.
Alitumia fursa hiyo kumpongeza Mshindi wa Tuzo ya Chakula Duniani wa mwaka 2026 Prof. Huub Lelieveld kwa mafanikio aliyopata akisema kwamba yanaikumbusha dunia kuwa usalama wa chakula haupatikani tu wakati chakula kinapopatikana. “Ukweli wa kisayansi ni kwamba chakula ni lazima pia kiwe salama, chenye lishe na kinachoweza kupatikana kwa bei nafuu.
Prof. Lelieveld ni mwanasayansi wa Uholanzi ambaye amekuwa akijihusisha na masuala ya usalama wa chakula. Ametangazwa kuwa mshindi wa mwaka 2026 na Taasisi ya Tuzo ya Chakula Duniani (World Food Prize Foundation).
Akizungumzia kaulimbiu ya mjadala huo isemayo “Kabla Njaa Haijatushinda”, Waziri Mkuu alisema inahitaji uharaka, lakini uharaka lazima uambatane na matumaini. “Afrika siyo tu bara linalokabiliwa na changamoto za usalama wa chakula bali pia ina uwezo mkubwa wa kuwa mchangiaji mkubwa wa usalama wa chakula duniani. Na Tanzania inakusudia kuwa sehemu ya mabadiliko hayo,” alisisitiza.
“Acha tuwekeze kwa wakulima, na tuwekeze pia katika sayansi. Tuwekeze kwa vijana na wanawake. Tuwekeze katika mifumo thabiti ya chakula. Na zaidi ya yote, tuwekeze katika uwezo wa kilimo barani Afrika. Kwa kweli, kabla ya njaa haijatushinda, tuchukue hatua, tuwekeze na tuvumbue pamoja. Tujenge mifumo ya chakula inayoweza kulisha vizazi vya sasa na vijavyo,” alisisitiza.
Katika hatua nyingine, Mwanzilishi na Mhariri Mkuu wa Jarida la Chakula, Kilimo, Lishe na Maendeleo la Afrika, Prof. Ruth Oniang’o alisema anaamini ndani ya muda mfupi ujao, Tanzania itakuwa mfano kwa mataifa mengine kutokana na hatua inazopiga kwenye kilimo.
Prof. Oniang’o alikuwa akichangia mada ambapo alisifu jitihada za serikali zilizofanyika ikiwemo uwekezaji mkubwa katika miundombinu, kubuni miradi ya Jenga Kesho Bora (BBT) na kuwatumia maafisa ugani.
Waziri Mkuu ameambatana na Naibu Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki, Dkt. Ngwaru Maghembe, Naibu Waziri wa Kilimo, David Silinde, Balozi wa Tanzania Washington, Dkt. Elsie Kanza na watendaji wengine wa Serikali.
Naibu Waziri wa Nishati, Mhe. Salome Makamba, amekutana na kufanya mazungumzo na viongozi wa kampuni mbili kutoka China kwa lengo la kujadili uwekezaji katika sekta ya nishati nchini, hususan katika shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia, ujenzi wa miundombinu ya gesi pamoja na miradi ya nishati jadidifu.
Katika kikao kilichofanyika Oktoba 23, 2026, katika Ofisi ndogo za Wizara ya Nishati, Dar es Salaam,
Mhe. Salome amefanya mazungumzo na Mkurugenzi wa Kampuni ya ChuanQing Drilling Company, Bw. Liu Chang Xu, yaliyolenga kujadili fursa za uwekezaji katika shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia, ujenzi wa miundombinu katika mkondo wa chini wa sekta ya petroli pamoja na miradi ya nishati jadidifu, hususan nishati ya jua na jotoardhi.
Pia, Mhe. Salome amezungumza na Mwenyekiti wa Kampuni ya Kwala Industries, Bw. Janson Huang, kuhusu hatua iliyofikiwa katika utekelezaji wa mradi wa ujenzi wa bomba la kusafirisha gesi asilia kutoka Kinyerezi, Dar es Salaam, hadi Chalinze mkoani Pwani, unaoendelea kusimamiwa na Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC).
Mradi huo unatarajiwa kuwezesha upatikanaji wa gesi asilia kwa ajili ya matumizi ya viwanda katika eneo la Chalinze na maeneo jirani, hatua itakayochochea uwekezaji na kukuza shughuli za kiuchumi.
Vikao hivyo vimehudhuriwa pia na Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati (Mafuta na Gesi), Dkt. James Mataragio, pamoja na wataalam kutoka Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC).
Mbeya,
Wizara ya Nishati imetoa elimu kuhusu Mkakati wa Taifa wa Matumizi ya Nishati Safi ya Kupikia kwa wajumbe wa Baraza la Wafanyakazi wa Sekretarieti ya Maadili ya Viongozi wa Umma, katika mkutano uliofanyika Oktoba 22, 2026, jijini Mbeya.
Akitoa mafunzo hayo, Mhandisi Benezeth Kabunduguru kutoka Kitengo cha Nishati Safi ya Kupikia, Wizara ya Nishati, amesema jumla ya taasisi 2,682 zimeanza kutumia nishati safi ya kupikia kati ya taasisi 30,000 zinazolengwa na Serikali.
Amesema Serikali inalenga kuhakikisha asilimia 80 ya Watanzania wanatumia nishati safi ya kupikia ifikapo mwaka 2034, kupitia Mkakati wa Taifa wa Matumizi ya Nishati Safi ya Kupikia uliozinduliwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Mei 8, 2024.
Mhandisi Kabunduguru ameeleza kuwa matumizi ya kuni na mkaa yanaweza kusababisha athari za kiafya kutokana na moshi unaozalishwa wakati wa kupikia, sambamba na kuchangia uharibifu wa misitu na mazingira. Amebainisha kuwa nishati safi za kupikia ni pamoja na umeme, gesi oevu (LPG), gesi asilia, gesi vunde, bayoethanoli, mkaa mbadala, nishati ya jua na hidrojeni.
Aidha, amesema matumizi ya nishati safi ya kupikia yana manufaa ya kiafya, kimazingira na kiuchumi, ikiwemo kupunguza muda unaotumika kutafuta kuni, kuhifadhi misitu na kuwawezesha wanawake na watoto kutumia muda mwingi katika shughuli za uzalishaji na masomo.
Ameeleza kuwa Serikali inaendelea kutekeleza hatua mbalimbali za kuhamasisha matumizi ya nishati safi ya kupikia, zikiwemo kusambaza majiko na mitungi ya gesi kwa ruzuku, kuimarisha miundombinu ya gesi asilia na kuhamasisha matumizi ya majiko ya umeme.
Vilevile, amesisitiza umuhimu wa taasisi zinazohudumia zaidi ya watu 100 kwa siku kuhamia kwenye matumizi ya nishati safi ya kupikia. Amewataka viongozi na watumishi wa umma kuwa mabalozi wa matumizi ya nishati hiyo katika maeneo yao ya kazi na jamii zinazowazunguka ili kuchangia kufanikisha lengo la Serikali la kuhakikisha asilimia 80 ya Watanzania wanatumia nishati safi ya kupikia ifikapo mwaka 2034.
Kwa upande wake, Jaji Mstaafu, Mheshimiwa Sivangilwa Sikalalilwa Mwangesi, ameishukuru Wizara ya Nishati kwa kutoa mafunzo hayo, akieleza kuwa elimu kuhusu matumizi ya nishati safi ya kupikia ni muhimu katika kuongeza uelewa na kuhamasisha mabadiliko ya matumizi ya nishati katika taasisi na jamii.
Dodoma, Oktoba 22, 2026
Naibu Waziri wa Nishati, Mhe. Salome Makamba, leo Oktoba 22, 2026, amewasilisha mbele ya Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini taarifa ya utekelezaji wa bajeti ya Wizara ya Nishati kwa robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/27, katika sekta ndogo ya Mafuta na Gesi Asilia.
Kikao hicho kimefanyika katika Kumbi za Bunge jijini Dodoma, chini ya uenyekiti wa Mhe. Subira Mgalu, ambapo Wizara imewasilisha maendeleo ya utekelezaji wa shughuli mbalimbali zinazohusu utafiti, uzalishaji na matumizi ya mafuta na gesi asilia nchini.
Katika maeneo ya vipaumbele kwa mwaka wa fedha 2026/27, Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) limeeleza hatua za utekelezaji wa mradi wa kuchakata na kusindika gesi asilia kuwa kimiminika (Tanzania Liquefied Natural Gas – TLNG), kuimarisha utafutaji na uendelezaji wa rasilimali za petroli katika vitalu vya kimkakati vya Lindi- Mtwara, Songo Songo Magharibi, Eyasi- Wembere na Mnazi Bay Kaskazini.
Aidha, TPDC imeeleza utekelezaji wa miradi ya miundombinu ya usafirishaji na usambazaji wa gesi asilia, ikiwemo bomba la gesi kutoka Ntorya hadi Madimba, Dar es Salaam hadi Chalinze, pamoja na bomba la usambazaji wa gesi kutoka Kisemvule hadi Mbagala.
Kwa upande wake, Mamlaka ya Udhibiti wa Mkondo wa Juu wa Petroli (PURA) imeeleza hatua za kuendelea kusimamia shughuli za utafutaji, uendelezaji na uzalishaji wa gesi asilia nchini, pamoja na maandalizi ya Duru ya Tano ya kunadi vitalu vya utafutaji wa mafuta na gesi asilia.
Akizungumza katika kikao hicho, Mwenyekiti wa Kamati, Mhe. Subira Mgalu, ameipongeza Wizara ya Nishati na taasisi zake kwa juhudi zinazofanyika katika kutekeleza miradi ya kimkakati ya sekta ya nishati nchini.
Kikao hicho kimehudhuriwa na wajumbe wa Kamati, Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati anayeshughulikia Mafuta na Gesi Asilia, Dkt. James Mataragio, Mkurugenzi Mtendaji wa TPDC, Ndg. Mussa Makame; Mkurugenzi Mtendaji wa PURA, Mha. Charles Sangweni; Mkurugenzi TANOIL, Ndg. James Sanawa, pamoja na wataalamu kutoka Wizara na taasisi zake.
Na: OWM–TAMISEMI, Mbeya
Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM–TAMISEMI), Mhe. Prof. Riziki Shemdoe, ameelekeza kuundwa kwa timu itakayozunguka Jiji la Mbeya kufanya tathmini ya maeneo watakayotumia madereva wa bajaji, njia watakazotumia, njia za daladala pamoja na kupendekeza njia za usafiri zitakazowawezesha abiria kufika katika eneo la uwanja wa ndege wa zamani, ambako soko la wamachinga litajengwa.
Prof. Shemdoe amesema uundaji wa timu hiyo ni hatua ya kutatua mgogoro baina ya madereva wa bajaji na daladala uliopelekea kuibuka kwa mgomo wa madereva hao na kusababisha kusimama kwa huduma za usafiri jijini Mbeya, na kuongeza kuwa mgomo huo ulitokana na uongozi wa mkoa kutowashirikisha kikamilifu madereva wa bajaji katika kutekeleza maelekezo ya Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kuboresha usalama wa madereva hao.
Prof. Shemdoe ametoa maelekezo hayo leo, Oktoba 22, 2026, jijini Mbeya kwa Mkuu wa Mkoa wa Mbeya, Mhe. Jumanne Sagini, ya kuunda timu hiyo baada ya kufanya kikao na makundi husika. Amemtaka timu hiyo iwe na wawakilishi kutoka Ofisi ya Mkuu wa Mkoa, LATRA, Halmashauri ya Jiji, wamachinga, madereva wa bodaboda, bajaji na daladala, na kuwasilisha taarifa ndani ya siku 14 ili kuwezesha kutatuliwa kwa changamoto iliyojitokeza jijini Mbeya.
“Timu hiyo, Mheshimiwa Mkuu wa Mkoa, uiandalie hadidu za rejea, lakini miongoni mwa kazi zinazotakiwa kufanywa ni kuzunguka mji wote wa Mbeya ili kuangalia bajaji zitakaa wapi, daladala zitapita wapi, pamoja na kuandaa njia za usafiri za kuja hapa katika eneo ambalo soko la wamachinga litajengwa,” amesisitiza Prof. Shemdoe.
Kutokana na hatua hiyo, Prof. Shemdoe na wawakilishi wa madereva wa bajaji wamekubaliana kuwa madereva hao warejee kazini na kuwa tayari kwa utaratibu utakaowekwa na Serikali ili waendelee kutoa huduma za usafiri na usafirishaji kwa wananchi wa Jiji la Mbeya.
Kwa upande wake, Mwakilishi wa Madereva wa Bajaji, Bw. Damas Mwakalinga, amemshukuru Prof. Shemdoe kwa kusikiliza hoja zao na kusema kuwa wako tayari kushirikiana na Serikali ili kumuunga mkono Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika kuhakikisha Mkoa wa Mbeya unakuwa salama na unaendelea kudumisha amani.
