TANZANIA YAFANYA MAZUNGUMZO NA KAMPUNI ZA KIMATAIFA ZA NISHATI JUA NCHINI INDIA

📌*Lengo ni kuongeza uzalishaji na usambazaji wa nishati jua nchini*

Tanzania imeendelea kushiriki mijadala mbalimbali inayolenga kuendeleza matumizi ya nishati ya jua duniani katika Mkutano Mkuu wa Tisa wa Muungano wa Kimataifa wa Nishati ya Jua (ISA) unaofanyika New Delhi, India, sambamba na kufanya mazungumzo na kampuni mbalimbali za kimataifa zinazojishughulisha na teknolojia ya nishati hiyo.

Mazungumzo na kampuni hizo za nishati jua yamefanyika tarehe 4 Novemba 2026, pembezoni mwa mkutano huo, yakiongozwa na Bw. Emilian Nyanda kutoka Wizara ya Nishati, ambaye pia ni Mwakilishi wa Tanzania katika ISA lengo likiwa ni  kutafuta wawekezaji watakaoshirikiana na Serikali katika kupanua huduma ya umeme  hususan maeneo ambayo bado hayajafikiwa na Gridi ya Taifa

Katika mazungumzo hayo, Bw. Nyanda amesema Serikali inaendelea kuweka mazingira wezeshi ya kuvutia uwekezaji katika nishati jadidifu, hususan umeme wa jua, ili kuhakikisha wananchi wanapata huduma ya umeme wa uhakika, ikiwemo katika maeneo ya visiwa na maeneo mengine ambayo bado hayajafikiwa na Gridi ya Taifa, sambamba na kuimarisha shughuli za kiuchumi na kijamii.

Pembezoni mwa mkutano wa ISA, Bw.Nyanda amekutana na watendaji wa kampuni ya Shakti Pumps, wakiongozwa na Mtendaji Mkuu, Bw. Ramesh Patidar, ambaye ameeleza kuwa kampuni hiyo inajishughulisha na teknolojia ya pampu za maji zinazotumia nishati ya jua kwa ajili ya kusambaza maji katika jamii na kuendesha miradi ya umwagiliaji ambayo ni muhimu katika kuongeza tija ya kilimo na kuboresha upatikanaji wa maji, hususan maeneo ya vijijini.

Aidha, Bw. Nyanda amefanya mazungumzo na Mtendaji Mkuu wa Kampuni ya Enerzy AI, Bw. Mazhar Hussein, inayojishughulisha na mifumo ya kidijitali ya kusimamia na kudhibiti mitambo ya umeme wa jua. Mifumo hiyo ina uwezo wa kufuatilia utendaji wa mitambo, kubaini hitilafu na kutabiri mwenendo wa uzalishaji wa umeme kwa kuzingatia hali ya mionzi ya jua.

Katika hatua nyingine, amekutana na Mkuu wa Sehemu ya Biashara wa Kampuni ya Ecozen, Bw. Kishan Dhameliya, ambapo wamejadili matumizi ya nishati ya jua katika miradi ya umwagiliaji na mifumo ya kuhifadhi mazao kwa kutumia vyumba vya baridi vinavyoendeshwa kwa umeme wa jua.

Kampuni ya Ecozen tayari inatekeleza shughuli zake nchini Tanzania, ikiwemo ufungaji wa mifumo ya umwagiliaji inayotumia nishati ya jua katika mikoa ya Dodoma na Arusha.

 Kampuni hiyo pia inatoa teknolojia ya vyumba vya baridi vinavyowezesha wakulima, wafugaji na wafanyabiashara kuhifadhi mazao yao kwa muda mrefu zaidi, hivyo kupunguza upotevu wa mazao baada ya mavuno na kuongeza fursa za masoko.

Katika mazungumzo yake na kampuni hizo, Bw. Nyanda amesisitiza kuwa Tanzania inaendelea kuwakaribisha wawekezaji wenye teknolojia na uzoefu katika uzalishaji na matumizi ya nishati ya jua ili kushirikiana na Serikali katika kupanua huduma za umeme, kuongeza matumizi ya teknolojia safi na kuchochea maendeleo ya kiuchumi nchini.

TANZANIA YATUMIA MKUTANO MKUU WA ISA INDIA KUVUTIA UWEKEZAJI WA NISHATI JUA KUFIKIA MALENGO YA DIRA 2050

📌*Hatua zinazochukuliwa na Serikali kupunguza gharama za awali za uwekezaji zaelezwa*

New Delhi, India

Tanzania imetumia Mkutano Mkuu wa Tisa  wa  Muungano wa Kimataifa wa Nishati ya Jua (International Solar Alliance – ISA) unaofanyika nchini India, kueleza maeneo yanayohitaji ushirikiano katika uendelezaji wa nishati jua ikiwa ni sehemu ya mkakati wa kuongeza uzalishaji wa umeme na kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Akizungumza tarehe 03 Novemba 2026 katika Mkutano huo unaohusisha nchi wanachama na Washirika wa Maendeleo  zaidi ya 125, Mwakilishi wa Tanzania katika ISA, Bw.Emilian Nyanda kutoka Wizara ya Nishati amesema Serikali imeweka mkazo katika kuendeleza nishati jadidifu, hususan nishati ya jua, ili kuongeza upatikanaji wa umeme wa uhakika, kuchochea shughuli za kiuchumi na kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Ameeleza kuwa, kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, Tanzania inalenga kuongeza uwezo wa uzalishaji wa umeme kutoka gigawati 4.6 za sasa hadi gigawati 8 ifikapo mwaka 2030 na gigawati 70 mwaka 2050, huku nishati ya jua ikitarajiwa kuwa miongoni mwa vyanzo muhimu vya kufanikisha malengo hayo.

Katika hatua nyingine amesema Tanzania inapiga hatua katika uzalishaji wa umeme wa jua kupitia miradi mbalimbali ikiwemo mradi wa Kishapu mkoani Shinyanga wenye uwezo wa kuzalisha megawati 150, ambapo awamu ya kwanza ya megawati 50 imekamilika na awamu ya pili ya megawati 100 ipo katika hatua za utekelezaji. 

Ameongeza kuwa,kwa sasa megawati 100 za umeme jua zinaingia katika gridi ya Taifa huku Serikali ikilenga kuongeza  megawati 1,000 za umeme huo wa jua ifikapo mwaka 2035 kupitia uwekezaji wa sekta ya umma na binafsi.

Amesema Wizara ya Nishati kwa kushirkiana na TANESCO imeendelea na jitihada za kutambua na kutenga maeneo maalumu kwa ajili ya uwekezaji wa miradi ya nishati ya jua, kufanya tafiti za upembuzi yakinifu na tathmini za athari kwa mazingira, hatua inayolenga kupunguza gharama za awali za uwekezaji na kuvutia wawekezaji zaidi nchini.

Kuhusu usambazaji wa umeme jua, amesema, pamoja na kuongeza  mchango wake kwenye gridi ya taifa, Tanzania inaendelea kutumia teknolojia ya nishati hiyo kufikisha huduma katika maeneo ambayo hayajafikiwa na Gridi ya Taifa, ikiwemo visiwa vilivyopo katika maziwa makuu na Bahari ya Hindi.

Nishati hiyo pia inatumika katika shughuli za uzalishaji mali zikiwemo kilimo, umwagiliaji, usindikaji wa mazao, uvuvi, ufugaji na usambazaji wa maji.

Bw. Nyanda amepongeza ushirikiano uliopo kati ya Tanzania na ISA ambao umewezesha kuanzishwa kwa Kituo cha  Umahiri cha Mafunzo ya Teknolojia ya Nishati ya Jua (Solar Technology Application Centre - STAR-C) katika Chuo cha Ufundi Arusha (ATC), kinachotoa mafunzo kwa wataalamu wa ndani, huku Watanzania wengine wakinufaika na mafunzo ya kitaalamu katika taasisi mbalimbali za kimataifa.

Amesisitiza kuwa Tanzania itaendelea kushirikiana na nchi wanachama wa ISA, sekta binafsi na washirika wa maendeleo katika kuvutia mitaji, teknolojia na utaalamu ili kuharakisha utekelezaji wa miradi ya nishati jadidifu na kufanikisha azma ya Serikali ya kujenga uchumi imara na endelevu kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Mkutano huo umefunguliwa leo na Waziri anayeshughulikia masuala ya Nishati Jadidifu wa India, Shri Pralhad Joshi ambaye ndiye anayeongoza Mkutano Mkuu wa 9 wa ISA.

Katika hotuba yake ya ufunguzi Bw. Joshi  amesisitiza umuhimu wa mataifa yote kushirikiana ili kufanya nishati ya jua ipatikane kwa bei nafuu duniani kote, pia ametoa wito wa kuongeza uwekezaji kwenye nishati safi, hasa katika nchi zinazoendelea, ili kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na kukuza maendeleo endelevu.

SERIKALI KUUNGANISHA LINDI NA MTWARA KWENYE GRIDI YA TAIFA YA UMEME

Serikali inaendelea kutekeleza miradi ya ujenzi wa njia za kusafirisha umeme wa msongo wa kilovolti 220 kwa lengo la kuunganisha Mikoa ya Lindi na Mtwara kwenye Gridi ya Taifa ya Umeme.

Hayo yameelezwa na Naibu Waziri wa Nishati Mhe. Salome Makamba wakati akijibu swali la Mbunge wa Viti Maalum, Mheshimiwa Kijakazi Yunus Mohamed, aliyetaka kujua mpango wa Serikali wa kuhakikisha Mikoa ya Kusini, hususan Lindi, inaunganishwa na Gridi ya Taifa ya Umeme.

Mhe. Salome amesema kuwa miradi hiyo inahusisha ujenzi wa njia za kusafirisha umeme kutoka Songea hadi Tunduru, Tunduru hadi Masasi na Masasi hadi Mahumbika.

Ameongeza kuwa, sambamba na ujenzi wa njia hizo, Serikali inajenga vituo vya kupoza na kusambaza umeme vya kilovolti 220/33 vyenye uwezo wa MVA 120 katika maeneo ya Tunduru na Masasi.

Akifafanua hatua za utekelezaji wa miradi hiyo, Mhe. Salome ameeleza kuwa ujenzi wa njia ya kusafirisha umeme kutoka Songea hadi Tunduru umefikia asilimia 51.6 na unatarajiwa kukamilika Septemba, 2027, huku mradi wa Tunduru hadi Masasi ukiwa umefikia asilimia 34 na unatarajiwa kukamilika Oktoba, 2027.

Kuhusu mradi wa Masasi hadi Mahumbika, Mhe. Salome amesema kuwa zoezi la uthamini wa mali za wananchi watakaopisha ujenzi wa njia hiyo limekamilika, huku Serikali ikiendelea na malipo ya fidia kwa wananchi walioathiriwa na mradi huo.

Ameeleza kuwa katika awamu ya kwanza ya malipo ya fidia, zaidi ya shilingi bilioni 2.4 tayari zimelipwa kwa wananchi.

Utekelezaji wa miradi hiyo unalenga kuimarisha upatikanaji wa umeme wa uhakika na kuwezesha Mikoa ya Lindi na Mtwara kuunganishwa na Gridi ya Taifa ya Umeme.

MHE. SALOME ALIPONGEZA BUNGE KWA USIMAMIZI WA MRADI WA JULIUS NYERERE

Dodoma

Naibu Waziri wa Nishati, Mhe. Salome Makamba, amelipongeza Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa mchango wake katika kusimamia utekelezaji wa Mradi wa Kufua Umeme wa Julius Nyerere (JNHPP) hadi kukamilika kwake kwa asilimia 100.Mhe. Salome ametoa pongezi hizo wakati akijibu swali la Mbunge wa Jimbo la Mwera, Mhe. Suleiman Mohamed Rashid, aliyetaka kujua lini Serikali itakamilisha Mradi wa Bwawa la Julius Nyerere.

Akijibu swali hilo, Mhe. Salome amesema mradi huo ulikamilika kwa asilimia 100 Februari 23, 2025, na kuzinduliwa rasmi na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, Agosti 22, 2026.

Ameeleza kuwa kwa sasa mitambo yote ya mradi huo inafua umeme wenye jumla ya Megawati 2,115, ambao huingizwa kwenye Gridi ya Taifa kulingana na mahitaji ya umeme nchini.

WANANCHI TABORA NA KATAVI KUNUFAIKA NA UMEME WA UHAKIKA,TANESCO YAANZA UFUNGAJI WA TRANSFOMA YA MVA 150

📌 Ni sehemu ya Utekelezaji wa maelekezo ya Makamu wa Rais, Mhe. Deogratius Ndejembi, kuimarisha upatikanaji wa umeme mkoani Katavi.

📌 Transfoma mpya itaongeza uwezo wa kusafirisha umeme kutoka Shinyanga kwenda Tabora na Katavi ili kukidhi ongezeko la mahitaji na ubora wa umeme.

📌 Kazi ya ufungaji kukamilika ndani ya siku 21.

Wananchi wa mikoa ya Tabora na Katavi wanatarajiwa kunufaika na huduma bora ya umeme baada ya Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kuanza kufunga transfoma mpya yenye uwezo wa MVA 150 katika Kituo cha Kupokea na kupoza Umeme cha Ibadakuli mkoani Shinyanga.

Hatua hiyo ni sehemu ya utekelezaji wa maelekezo ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, ya kuimarisha upatikanaji wa umeme, hususan katika wilaya ya Mpanda mkoani Katavi, ili wananchi waweze kupata huduma inayokidhi mahitaji yao na kuendesha shughuli za kiuchumi na kijamii kwa ufanisi.

Akizungumza Oktoba 28, 2026, kwa niaba ya Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Mkurugenzi wa Kanda ya Magharibi, Mhandisi Richard Swai, amesema kazi ya ufungaji ilianza Oktoba 27, 2026, na inatarajiwa kukamilika ndani ya siku 21.

Amesema kukua kwa shughuli za kiuchumi katika mikoa hiyo kumeongeza mahitaji ya umeme, hivyo transfoma hiyo mpya itaongeza uwezo wa kusafirisha umeme kutoka Shinyanga kwenda Tabora na Katavi.

“Tunachokifanya kwa sasa ni kuondoa transfoma ya awali yenye uwezo wa MVA 50 na kufunga transfoma mpya yenye uwezo wa MVA 150. Hatua hii inalenga kuimarisha upatikanaji wa umeme na kukidhi mahitaji yanayoongezeka katika mikoa ya Tabora na Katavi,” amesema Mhandisi Swai.

Ameeleza kuwa wakati kazi hiyo ikiendelea, kunaweza kuwa  na upungufu wa upatikanaji wa umeme katika maeneo yanayohudumiwa na miundombinu hiyo, hivyo amewaomba wananchi kuwa wavumilivu hadi kazi itakapokamilika.

Amesema TANESCO itaendelea kutoa taarifa kuhusu maendeleo ya kazi hiyo ili wananchi wafahamu hatua zinazochukuliwa kuboresha huduma ya umeme.

Kwa upande wake, Meneja wa Vituo vya Kupoza Umeme, Mhandisi Joseph Mongi, amewahakikishia wananchi kuwa kazi hiyo itatekelezwa kwa haraka na kukamilika ndani ya muda uliopangwa, ili kuwawezesha kunufaika na ongezeko la uwezo wa miundombinu ya umeme.

Uamuzi huo unafuatia maelekezo ya Makamu wa Rais, Mhe. Deogratius Ndejembi, kuhusu umuhimu wa kuboresha upatikanaji wa umeme kwa wananchi wa Katavi, hususan wilaya ya Mpanda.

Awali, mahitaji ya umeme katika eneo la Mpanda yalikuwa kati ya megawati 53 na 60, huku kukamilika kwa kazi hiyo kukitarajiwa kuwezesha eneo hilo kupata hadi jumla ya megawati 80 za umeme.

Uboreshaji huo wa miundombinu unalenga kukidhi mahitaji ya umeme yanayoongezeka na kuweka mazingira bora kwa wananchi kufanya biashara, kuendesha shughuli za uzalishaji na kupata huduma za kijamii zinazotegemea umeme.

TPDC SASA KUENDESHA KITALU CHA SONGOSONGO

DAR ES SALAAM, Oktoba 28, 2026

Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) limepewa leseni za utafiti na uendelezaji wa vitalu vinne vya mafuta na gesi asilia, hatua itakayoliwezesha kuongeza ushiriki wake katika usimamizi wa rasilimali hizo na kuendesha shughuli za Kitalu cha Songo Songo baada ya takribani miaka 20 kikihudumiwa na kampuni ya PanAfrican Energy.

Akizungumza leo jijini Dar es Salaam wakati wa hafla ya utiaji saini wa leseni hizo, Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati anayeshughulikia Mafuta na Gesi Asilia, Dkt. James Mataragio, amesema uamuzi huo unatokana na uwekezaji mkubwa uliofanywa na Serikali katika sekta ya mafuta na gesi asilia, ambao umeimarisha uwezo wa TPDC kushiriki moja kwa moja katika shughuli za utafutaji na uendelezaji wa rasilimali hizo.

Amesema kwa muda mrefu shughuli za uendelezaji wa baadhi ya vitalu hivyo zimekuwa zikifanywa na kampuni za kigeni, lakini Serikali sasa inalenga kuongeza uwezo wa kampuni ya taifa katika kusimamia na kuendeleza rasilimali za mafuta na gesi asilia kwa manufaa ya nchi.

Dkt. Mataragio ameongeza kuwa mchakato wa kukabidhi shughuli za Kitalu cha Songo Songo unaendelea na unatarajiwa kukamilika Novemba 29, 2026.

Hatua hiyo ni sehemu ya juhudi za Serikali za kuimarisha uwezo wa TPDC, kuongeza ushiriki wa taifa katika sekta ya mafuta na gesi asilia, pamoja na kuimarisha usimamizi wa rasilimali hizo kimkakati.

Leseni zilizotiwa saini zinahusu vitalu vya Mnazi Bay North, West Songo Songo, Eyasi-Wembere na Lindi-Mtwara.

SERIKALI YAIMARISHA UWEZO WA TPDC KATIKA UTAFUTAJI WA MAFUTA NA GESI ASILIA

Dar es Salaam, Oktoba 28, 2026

Serikali imeimarisha uwezo wa Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) katika shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia kwa kulipatia leseni nne za utafutaji, hatua inayoliwezesha Shirika hilo kumiliki vitalu vyake na kushiriki moja kwa moja katika shughuli za utafutaji na uendelezaji wa rasilimali hizo.

Hayo yameelezwa na Waziri wa Nishati, Mhe. Dkt. Juma Zuberi Homera, Oktoba 28, 2026, wakati wa hafla ya utiaji saini wa leseni nne za utafutaji wa mafuta na gesi asilia iliyofanyika katika Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNICC), jijini Dar es Salaam.

Akizungumza katika hafla hiyo, Dkt. Homera amesema hatua hiyo ina msingi katika Sheria ya Petroli ya mwaka 2015, inayowezesha TPDC kuwa na vitalu vyake vya utafutaji wa mafuta na gesi asilia, hivyo kuimarisha uwezo wa Shirika hilo kushiriki moja kwa moja katika shughuli za utafutaji wa rasilimali hizo.

“Serikali itaendelea kuimarisha usimamizi wa sekta ya mafuta na gesi asilia kwa kuhakikisha shughuli zote zinafanyika kwa kuzingatia sheria, usalama, utunzaji wa mazingira na maslahi mapana ya Taifa,” amesema Dkt. Homera.

Aidha, amesisitiza umuhimu wa ushirikiano kati ya Wizara ya Nishati, TPDC, Mamlaka ya Udhibiti wa Mkondo wa Juu wa Petroli (PURA) na wadau wengine wa sekta hiyo ili kuhakikisha shughuli za utafutaji na uendelezaji zinatekelezwa kwa ufanisi na kila taasisi inatimiza wajibu wake kwa mujibu wa sheria.

Katika hatua nyingine, Dkt. Homera amesema Serikali inaendelea na juhudi za kuongeza akiba ya gesi asilia nchini, akibainisha kuwa uchimbaji wa visima vitatu katika kitalu cha Mnazi Bay, mkoani Mtwara, umekamilika. Visima viwili ni vya uzalishaji na kimoja ni cha utafiti.

Sambamba na kuimarisha shughuli za utafutaji na uzalishaji, Serikali inaendelea kupanua matumizi ya gesi asilia katika uzalishaji wa umeme, majumbani, viwandani, taasisi na vyombo vya moto kupitia teknolojia ya gesi asilia iliyoshindiliwa (CNG).

Kwa mujibu wa takwimu za hadi Septemba 2026, Tanzania ilikuwa na vituo 22 vya CNG vinavyotoa huduma, karakana 20 za kufunga mifumo ya gesi asilia katika vyombo vya moto na zaidi ya vyombo vya moto 20,000 vinavyotumia CNG. Aidha, viwanda 57, taasisi 31 na takribani kaya 3,000 zilikuwa zimeunganishwa na miundombinu ya gesi asilia.

Dkt. Homera amesisitiza kuwa Serikali inalenga kuhakikisha kuimarika kwa uwezo wa TPDC na maendeleo ya sekta ya mafuta na gesi asilia yanaleta manufaa ya moja kwa moja kwa Watanzania kupitia fursa za ajira, mafunzo, ujenzi wa uwezo wa wataalamu wa ndani na kuongeza ushiriki wa kampuni za Kitanzania katika utoaji wa bidhaa na huduma.

SERIKALI KUUNGANISHA UMEME KWA SHILINGI 27,000 KATIKA MIJI YENYE SURA YA VIJIJI

Serikali imesema itaendelea kuwaunganishia umeme kwa gharama ya shilingi 27,000 wananchi wanaoishi katika maeneo ya miji yenye sura ya vijiji yanayokidhi vigezo vilivyowekwa, ikiwa ni sehemu ya jitihada za kuhakikisha wananchi wanapata huduma ya umeme kwa gharama nafuu.

Hayo yameelezwa leo, Oktoba 28, 2026, na Naibu Waziri wa Nishati, Mhe. Salome Makamba, wakati akijibu swali la Mbunge wa Karagwe, Mhe. Innocent Bashungwa, aliyetaka kufahamu sababu za wananchi wa maeneo ya Mamlaka za Miji ya Kayanga na Omurushaka kutozwa shilingi 320,000 kwa ajili ya kuunganishiwa umeme badala ya shilingi 27,000.

Akifafanua kuhusu suala hilo, Mhe. Salome amesema Wizara ya Nishati imefanyia kazi maombi ya wananchi wanaoishi katika maeneo ya miji yenye sura ya vijiji, ambapo jumla ya maeneo 2,292 yametambuliwa nchini kote kwa kuzingatia vigezo mbalimbali, ikiwemo hali halisi ya kiuchumi ya wananchi wanaoishi katika maeneo hayo.

Ameeleza kuwa katika Miji ya Kayanga na Omurushaka, maeneo yaliyobainishwa na kukidhi vigezo hivyo ni Kagururu-Kabingo, Rwambale, Karaizo, Kayanga Majengo Mapya, Katahoka, Kilimahewa, Galilaya, Tuwaka, Omgakorongo, Nyakanongo, Kashakamba, Golani, Kamahungu, Nyakahama, Karundu, Nyakahanga Nyarutuntu, Nyakahanga Akitoma na Kishao.

Aidha, amesema kwa mujibu wa Tangazo la Serikali Na. 1020 la mwaka 2020, linalosimamiwa na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA), gharama za kuunganisha umeme wa njia moja (Single Phase) hutofautiana kulingana na kundi la eneo husika. Wananchi wa vijijini walio ndani ya mita 120 kutoka kwenye njia ya umeme hulipa shilingi 27,000, huku wananchi wa mijini walio ndani ya mita 30 wakitozwa shilingi 320,960.

Mhe. Salome amefafanua kuwa maeneo ya Mamlaka za Miji ya Kayanga na Omurushaka yanakidhi vigezo vya kundi la maeneo ya mjini vilivyoainishwa katika Jedwali Na. 5 la Sheria ya Mipango Miji Na. 8 ya mwaka 2007.

Vilevile, amesema utambuzi wa maeneo ya miji yenye sura ya vijiji umetokana na hoja zilizowasilishwa na Waheshimiwa Wabunge wakati wa uwasilishaji wa Bajeti ya Wizara ya Nishati kwa mwaka wa fedha 2026/27, mwezi Aprili 2026, ambapo waliomba wananchi wa maeneo hayo wawezeshwe kupata huduma ya umeme kwa gharama ya shilingi 27,000.

Amesisitiza kuwa Serikali itaendelea kuwawezesha wananchi wanaoishi katika maeneo ya miji yenye sura ya vijiji yanayokidhi vigezo vilivyowekwa kuunganishiwa umeme kwa gharama ya shilingi 27,000, kwa kuzingatia hali halisi ya kiuchumi ya wananchi katika maeneo husika.

HISTORIA YAANDIKWA MNAZI BAY: WAZIRI HOMERA ATANGAZA UGUNDUZI WA GESI ASILIA WA FUTI ZA UJAZO BILIONI 223

MTWARA

Waziri wa Nishati  Dkt. Juma Homera ametangaza rasmi ugunduzi mpya wa Gesi Asilia yenye futi za ujazo  Billion 223 katika kisima cha Kasa kilichopo Katika Kitalu cha Mnazi Bay Mkoa  Mtwara.

Dkt. Homera amefanya uzinduzi huo tarehe 27 Oktoba,  2026 na kusema kuwa hilo ni tukio kubwa katika maendeleo ya sekta ndogo ya mafuta na gesi nchini na  kutoa shukrani za shati kwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa maono, miongozo na jitihada zake za kuhakikisha nchi inaendelea kupiga hatua katika Sekta ya Nishati.

Amesema Tanzania imebarikiwa kuwa na rasilimali nyingi ikiwemo gesi asilia iliyogunduliwa mwaka 1974, baadaye kuendelezwa na kuanza uzalishaji wake mwaka 2004, chango wa gesi asilia umekuwa mkubwa katika kuzalisha umeme na kutumika kama nishati viwandani, majumbani na kwenye magari.

Serikali imefanikisha haya kupitia Shirika letu la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) kwa kushirikiana na wawekezaji binafsi wa Makampuni ya Kimataifa ya Mafuta na Gesi (IOCs).

Ugunduzi huo umeshuhudiwa na Katibu Mkuu Wizara ya Nishati anayeshughulikia Mafuta, Dkt. Jamese Mataragio, Menejimenti ya Wizara ya Nishati, Wakuu wa Taasisi zilizochini ya Wizara ya Nishati pamoja na Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini.

" Ni ukweli usiopingika kwamba kasi ya maendeleo katika nyanja mbalimbali nchini, ikiwemo viwanda, ni kubwa. Hali hii inachochea ongezeko kubwa la mahitaji ya nishati kwa ajili ya kuzalisha umeme na matumizi mengine viwandani na majumbani. Matarajio ya Watanzania yamebadilika, na kwa kiasi kikubwa wanahitaji nishati safi, salama, himilivu na ya uhakika", alisema Dkt. Homera.

Serikali  imejipanga kuhakikisha miradi yote, ikiwemo ya nishati, inatekelezwa  ndiyo maana, TPDC na mbia wake kwa mara Kwanza baada ya Miaka 10 wamefanya utafiti na kugundua gesi asilia Katika kisima cha Kasa tangu mara ya mwisho ilipogundua gesi nchini mwaka 2015.

Amefafanua kuwa TPDC ilikuwa mbia katika Kitalu cha uzalishaji wa gesi asilia cha Mnazi Bay kwa asilimia 20, na iliongeza ushiriki wake kwa kununua hisa hadi kufikia asilimia 40 mwaka 2024, hatua iliyongeza ushawishi wa TPDC katika maamuzi ya kimkakati ya uendelezaji wa Gesi katika Kitalu hicho.

Upatikanaji wa gesi asilia ya kutosha na ya uhakika unatarajiwa kupunguza gharama za nishati kwa viwanda na kaya, kuongeza matumizi ya nishati safi ya kupikia na kuchochea ukuaji wa viwanda.

 Vilevile, gesi asilia inaweza kutumika kama malighafi ya bidhaa za petrokemikali zikiwemo plastiki na mbolea, hivyo kuimarisha sekta ya kilimo na kuongeza thamani ya rasilimali za ndani.

Mradi huo utaongeza upatikanaji wa umeme wa uhakika, unaimarisha usalama wa nishati nchini na kupunguza utegemezi wa nishati inayoagizwa kutoka nje, ambayo bei na upatikanaji wake huathiriwa na mabadiliko ya soko la kimataifa na migogoro ya kisiasa.

 Amefafanua kuwa baada ya Ugunduzi huo, TPDC imeingia katika majadiliano na wawekezaji wanne (4) wanaopanga kuendeleza miradi midogo ya gesi asilia kimiminika (LNG), ambapo watatu (3) wanatarajiwa kutekeleza miradi yao Mtwara. Miradi hiyo itaongeza ajira na kuchochea matumizi ya gesi asilia kwenye magari kama mbadala wa petroli na dizeli.

 Zaidi ya asilimia 80 ya gesi asilia inayozalishwa katika Kitalu cha Mnazi Bay hutumika kuzalisha umeme kupitia mitambo ya TANESCO iliyopo Mtwara na Dar es Salaam.

Aidha amezipongeza Taasisi zote zilizo chini ya Wizara ya Nishati, Menejimenti ya Wizara, Bodi za Wakurugenzi wa Taasisi zikiongozwa na Mwenyekiti wa Bodi ya TPDC, Wakuu wa Taasisi wakiongozwa na Mkurugenzi Mtendaji wa TPDC, pamoja na Timu ya Wataalam kwa ushirikiano walioutoa hadi kufanikisha Kazi hiyo.

Pia amesema ongezeko la uzalishaji wa gesi asilia linatarajiwa kuongeza mapato ya Serikali kupitia mgawo wa Gesi ya Faida (Profit Gas) kwa mujibu wa Mkataba wa Ugawanaji wa Mapato ya Petroli (PSA), mapato ya TPDC kama mbia, na kodi mbalimbali pia shughuli za kiuchumi zinazohusiana na mradi zitachangia kuongeza mapato ya Halmashauri za Mkoa wa Mtwara.

Takribani Watanzania 200 wameajiriwa katika shughuli mbalimbali kupitia kampuni za kizawa, na zabuni 35 zenye thamani ya zaidi ya Shilingi bilioni 20 zimetolewa kwa wazawa. 

Katika shughuli za uzalishaji na uchakataji wa gesi, asilimia 95 ya waajiriwa ni Watanzania, huku Kiwanda cha Kuchakata Gesi cha Madimba kikiendeshwa kwa asilimia 100 na Watanzania.

 Amesema Mafanikio hayo yanaimarisha ushiriki wa wazawa, uhamishaji wa ujuzi na uwezo wa kitaifa katika sekta ya mafuta na gesi.