Kutoka Tanga hadi Kenya na Uganda, watu wazidi kumiminika kufanya maombi, wengine wakirejea kutoa shukrani kwa kile wanachoamini wamefanikiwa kukipata.
Na Oscar Assenga,TANGA.
Wakati Mapango ya Amboni mkoani Tanga yakifahamika kwa historia yake ya kipekee na maajabu ya kiasili, ndani ya eneo hilo kuna simulizi nyingine inayozidi kuvutia hisia za watu, hususan wanaoamini katika mila na desturi za jadi.
Hiyo ni imani kuhusu Mzimu wa Mabavu, unaotajwa na wenyeji kuwa mzimu wa kiume wenye nguvu, ambao kwa miaka mingi umekuwa ukihusishwa na shughuli za kimila na maombi yanayofanywa na watu wenye mahitaji mbalimbali ya maisha.
Umaarufu wa eneo hilo unaonekana kuongezeka kadiri simulizi kuhusu mzimu huo zinavyoendelea kusambaa, huku watu kutoka maeneo mbalimbali ya Tanzania na hata nchi jirani wakifika kwa ajili ya kutambika na kufanya maombi.
Wapo wanaofika wakiwa na matumaini ya kupata ufumbuzi wa changamoto zinazowakabili katika maisha yao, wakiwamo wanaokabiliwa na matatizo ya mahusiano, ndoa na hali za kiuchumi. Wengine, kwa mujibu wa maelezo ya wahusika wa eneo hilo, hurejea baada ya muda kutoa shukrani kwa kile wanachoamini wamefanikiwa kukipata kupitia maombi yao.
Mahamood Rashidi Kombora, Mhifadhi wa Mambo ya Kale katika Mapango ya Amboni, anasema historia ya Mzimu wa Mabavu imekuwepo kwa miaka mingi, huku eneo hilo likianza kutambulika zaidi kadiri idadi ya watu wanaofika kufanya shughuli za kimila ilivyoendelea kuongezeka.
Anasema awali eneo hilo lilikuwa likitumiwa zaidi na wakazi wa maeneo yanayozunguka Mapango ya Amboni, lakini baadaye umaarufu wake ulienea na kuwavutia watu kutoka maeneo mengine ya nchi.
Kwa sasa, anasema, wageni wanaofika katika eneo hilo hawatoki Tanga pekee, bali pia kutoka mikoa mbalimbali na nchi jirani, hali inayoonesha jinsi imani hiyo ilivyoendelea kuvuka mipaka ya jamii zilizokuwa zikiitambua tangu zamani.
Jina la Mabavu lilivyopatikana
Kwa mujibu wa Kombora, jina la Mabavu linahusishwa na imani ya wenyeji kuhusu nguvu zinazotajwa kuwa nazo roho hiyo katika mtazamo wa kimila.
Anasema kwa jamii za Tanga, hususan Wazigua na Wasambaa, Mzimu wa Mabavu unatambuliwa kama mzimu wa kiume, jambo linalohusishwa na dhana ya nguvu katika imani hizo.
“Mzimu wa Mabavu kwa watu wa Tanga, Wazigua na Wasambaa wanautambua kuwa ni mzimu wa kiume, yaani mzimu wenye nguvu,” anasema Kombora.
Maelezo hayo yanaonesha namna ambavyo imani za jadi zimekuwa zikihifadhiwa na kurithishwa kutoka kizazi kimoja kwenda kingine, huku majina na sifa zinazohusishwa na mizimu zikiwa na nafasi katika utambulisho wa kimila wa baadhi ya jamii.
Kombora anaeleza kuwa katika mfumo huo wa imani kuna pia mzimu wa kike unaojulikana kama Pangola Fatuma, ambao nao una nafasi yake katika shughuli za kimila zinazofanyika eneo hilo.
Kutajwa kwa mizimu hiyo miwili kunaonesha kuwa eneo hilo lina historia ya imani za kimila ambazo zina utambulisho na nafasi tofauti katika mtazamo wa wanaozifuata.
Umaarufu wavuka mipaka ya Tanzania
Miongoni mwa mambo yanayovutia katika simulizi ya Mzimu wa Mabavu ni kuongezeka kwa watu wanaotoka nje ya Tanzania kufika katika eneo hilo.
Kombora anasema katika miaka ya awali, wageni wengi walikuwa wakitoka katika maeneo yanayozunguka Mapango ya Amboni, lakini kwa sasa hali imebadilika kutokana na kuongezeka kwa watu kutoka maeneo mbalimbali.
Anazitaja Kenya na Uganda kuwa miongoni mwa nchi ambazo baadhi ya watu wake wamekuwa wakifika katika eneo hilo kwa ajili ya kufanya maombi.
“Kwa sasa eneo hili limekuwa maarufu zaidi. Watu kutoka nchi jirani, kama Kenya na Uganda, wanakuja hapa kufanya maombi,” anasema.
Hali hiyo inaonesha kuwa imani hiyo haijabaki kuwa jambo linalotambulika kwa jamii zinazozunguka Amboni pekee, bali imeanza kuvutia watu wenye asili na makazi tofauti.
Kwa upande mwingine, ongezeko la wageni linaifanya Amboni kuendelea kutambulika si kwa sababu ya mapango yake pekee, bali pia kutokana na simulizi za historia na mila zinazohusishwa na eneo hilo.
Ndoa, mahusiano na uchumi vyatajwa
Kombora anasema watu wanaofika katika eneo hilo huwa na mahitaji tofauti kulingana na changamoto wanazokabiliana nazo katika maisha yao.
Baadhi yao hufika wakiwa na matatizo ya kimahusiano, wengine wakitafuta msaada kuhusu changamoto za ndoa, huku wapo wanaohusisha ziara zao na mahitaji ya kiuchumi.
Kwa mujibu wake, kila anayefika huwa na sababu yake, huku wengine wakiamini kuwa kupitia maombi wanayoyafanya wanaweza kupata majibu ya changamoto zinazowakabili.
Anasema baadhi ya watu hawaridhiki na kufika mara moja, bali huendelea kurejea katika eneo hilo kulingana na imani na ahadi walizoweka wakati wa shughuli zao za kimila.
Katika simulizi hizo, eneo hilo linaonekana kuwa sehemu ambayo baadhi ya watu huihusisha na matumaini, faraja na kutafuta ufumbuzi wa mambo yanayowatatiza katika maisha yao.
Hata hivyo, imani hizo zinabaki kuwa sehemu ya mitazamo ya waumini na wanaofuata mila hizo, bila kuwa na uthibitisho wa kisayansi kwamba maombi hayo yanaweza kutatua changamoto zinazowakabili watu.
Wengine warejea kutoa shukrani
Mbali na watu wanaofika kwa mara ya kwanza, Kombora anasema wapo wanaorejea katika eneo hilo baada ya kuamini kuwa wamepata kile walichokuwa wanakiomba.
Anasema baadhi ya watu wanapofika huweka ahadi ambazo wanatarajia kuzitekeleza iwapo maombi yao yatafanikiwa kwa mujibu wa imani zao.
Baada ya muda, baadhi yao hurudi katika eneo hilo kwa ajili ya kutekeleza ahadi hizo na kutoa shukrani.
“Watu wanakuja kuomba, na wanaamini kuwa wanafanikiwa. Wengine wanakuja kushukuru kwa sababu walishawahi kuomba na baadaye wakapata kile walichokuwa wanakitafuta,” anasema Kombora.
Maelezo hayo yanaonesha namna ambavyo utamaduni wa kuweka ahadi na kurejea kutoa shukrani unavyoendelea kuwa sehemu ya shughuli za kimila zinazofanyika katika eneo hilo.
Kwa wanaofuata imani hiyo, kurejea baada ya kile wanachokiona kuwa mafanikio ni sehemu ya kutimiza wajibu waliojiwekea wakati wa kufanya maombi.
Jambo hilo pia linaendeleza simulizi kuhusu Mzimu wa Mabavu, kwani baadhi ya wanaorejea wanaweza kusimulia uzoefu wao kwa watu wengine, na hivyo kuongeza ufahamu kuhusu eneo hilo.
Utaratibu wa wanaofika kutambika
Pamoja na kuongezeka kwa wageni wanaofika katika eneo hilo, Kombora anasema kuna utaratibu unaopaswa kufuatwa na watu wanaokuja kwa ajili ya kutambika.
Anasema kabla ya mtu kuingia katika eneo la ibada, anatakiwa kutambulika kwa kutoa taarifa muhimu zinazohusu utambulisho wake.
Taarifa hizo ni pamoja na jina lake, mahali anapotoka na mawasiliano yake, ili wahusika wa eneo hilo waweze kumtambua.
Anasema utaratibu huo pia unawahusu watu wanaoambatana na mgeni, kwani hata wao wanapaswa kutambulishwa kabla ya kuingia katika eneo hilo.
“Tunapopokea mtu anayekuja kutambika, tunatakiwa kumtambua ametokea wapi, jina lake na mawasiliano yake. Kama amekuja na watu wengine, nao tunatakiwa kuwatambua,” anasema Kombora.
Utaratibu huo unaonesha umuhimu wa utambuzi wa wageni wanaofika katika eneo hilo, hasa kutokana na kuongezeka kwa watu wanaotoka maeneo tofauti.
Amboni, zaidi ya mapango ya kiasili
Kwa muda mrefu, Mapango ya Amboni yamekuwa yakitambulika kama eneo lenye umuhimu wa kihistoria na kiasili mkoani Tanga.
Hata hivyo, simulizi kuhusu Mzimu wa Mabavu na Pangola Fatuma zinaongeza sura nyingine ya utambulisho wa eneo hilo, hususan katika upande wa historia ya mila na imani za jamii.
Kwa baadhi ya watu, ziara ya Amboni haiishii katika kutazama mapango na maumbo yake ya asili, bali pia kujifunza kuhusu historia na desturi zinazohusishwa na eneo hilo.
Hivyo, Mzimu wa Mabavu unaendelea kuwa sehemu ya simulizi zinazolifanya eneo la Amboni kuwa na nafasi ya kipekee katika historia na utamaduni wa kimila wa Tanga.
Kadiri wageni wanavyoendelea kufika kutoka ndani na nje ya Tanzania, simulizi za imani, maombi na shukrani zinaendelea kuifanya Amboni kuwa eneo linalovutia si kwa uzuri wake wa kiasili pekee, bali pia kwa historia na urithi wa mila unaohusishwa nalo.
Kwa wenyeji na wanaoifuata imani hiyo, Mzimu wa Mabavu ni sehemu ya utamaduni uliodumu kwa miaka mingi, huku kwa wageni wengine ukiwa ni fursa ya kufahamu zaidi mila, desturi na historia ya jamii za eneo la Tanga.

EmoticonEmoticon